Wat doen machthebbers als ze zich geïntimideerd voelen door één persoon? Tertio-redacteur Erik Buys schreef een verkorte versie van het essay “A Subversive King of Freedom and Love. The Crucified Christ” van Scapegoat Shadows, dat ik hier mag delen.
1. Afschilderen als bedreiging
Ten eerste schilderen machthebbers die zich geïntimideerd voelen door iemand, die persoon zoveel mogelijk af als een – liefst monsterlijke – bedreiging. In het geval van Jezus beleggen enkele hogepriesters en farizeeën een vergadering, waarin ze hun vrees voor de ondergang van hun natie uitspreken. In hun ogen zou Jezus een opstand kunnen ontketenen die door de Romeinen de kop zal worden ingedrukt:
“Wat bereiken we eigenlijk? Kijk maar eens hoeveel tekenen Jezus verricht! Als we Hem zo laten doorgaan, zal iedereen nog in Hem gaan geloven, en dan komen de Romeinen en zien we alles verloren gaan: onze heilige plaats en onze natie.” (Johannes 11:47-48)
Jezus had bovendien al woedend de geldwisselaars uit de tempel gedreven en hun tafels omvergeworpen.
2. Uitschakelen rechtvaardigen
Vervolgens rechtvaardigen geïntimideerde machthebbers het uitschakelen van die ene persoon op basis van hun projectieve idee van die persoon (wie zelf geobsedeerd is door (het behoud van) een machtspositie zal denken dat anderen daar ook door geobsedeerd zijn). In het geval van Jezus besluit Kajafas, uiteraard op basis van zogenaamd ‘redelijke’ gronden:
“Gebruik toch uw verstand! U ziet niet in dat het in uw eigen belang is wanneer één mens sterft voor het volk en niet onze hele natie ten onder gaat.” (Johannes 11:50)
3. Machtsapparaat inschakelen
Ten derde wordt door geïntimideerde machthebbers een heel machtsapparaat ingeschakeld om die ene persoon het zwijgen op te leggen. In het geval van Jezus is dat letterlijk. Het Sanhedrin, de Hoge Raad, zal uiteindelijk samenspannen met het gewelddadige Romeinse staatsapparaat.
Geweldloze liefde
Niet God vraagt het offer van Jezus, mensen eisen dat. Jezus volgt de dynamiek van een geweldloze liefde die zich geeft tot op het kruis. Hij weigert te gehoorzamen aan de logica van het geweld – een “koningschap, niet van deze wereld” (want wij zijn zelf altijd geneigd om de gewelddadige logica van de macht te volgen, al was het maar om onszelf te verdedigen).
Het is eigen aan angstige, door machtsbehoud gedreven mensen dat ze geleidelijk aan alleen nog denken in termen van intimidatie. Wat ze daarbij niet inzien, is dat een gekruisigde Christus uiteindelijk hun leugens aan het licht brengt en hun een spiegel voorhoudt: uit zijn volstrekt machteloze positie blijkt dat hun machtsontplooiing en geweld zonder grond zijn en geen bestaansreden hebben.
In de vernietiging van Christus vernietigen de machten van geweld en dood zichzelf. Maar misschien kan een bepaald soort liefde die machten alsnog transformeren?
“Kracht komt niet voort uit een machtspositie. Kracht krijg je door jezelf kwetsbaar op te stellen, en er te zijn voor anderen. Het machteloos durven zijn zal uiteindelijk resulteren in echte weerbaarheid.
De kruisiging was geen ondergang, maar een opstand.”
Martine Bosman
Zalig Pasen!
Klik hier om het uitgebreide artikel in Tertio te lezen.
Geef een reactie