Het palmtakje

Met Palmzondag in aantocht, ga ik met een mand vol palmtakjes de ziekenhuisbedden langs. De reacties op zulke takjes zijn altijd verrassend. Één ding is zeker: de betekenis van het gewijde palmtakje dat herinnert aan de intocht van Jezus in Jeruzalem, staat niet langer vast. Maar misschien brengt juist dat een wereld aan betekenissen met zich mee.

“Goedemorgen meneer”, groet ik als ik een kamer binnenstap. Het vroege zonlicht valt door het raam naar binnen en hult de zojuist opgenomen patiënt in een zee van licht. Een collega van de verpleging is bezig de man voor te bereiden op zijn operatie. “Palmzondag komt eraan”, kondig ik aan, “wilt u misschien een palmtakje?” De man op het bed maakt een verschrikt wegwerpgebaar. “Nee dank u”, zegt hij, “ik aanvaard alleen groene dingen die eetbaar zijn.”

Onverteerbaar groen

Verrast door zijn opmerking draai ik me weer om. “Helaas, vandaag heb ik geen spinazie voor u,” grap ik. Dan zegt hij: “Vroeger, als je werd opgenomen, vroegen ze nog of je katholiek of protestants was of zoiets. Nu vragen ze helemaal niets meer. Ze proberen het elke keer weer.” Ze, dat zijn de katholieken, begrijp ik. En dat takje, dat is voor hem een teken om hem te bekeren. Met een glimlach beken ik dat ik protestant ben, en dat ik vandaag met een mand vol takjes de afdelingen rondga in het kader van de oecumene. “En u, meneer?” Aan zijn gezicht zie ik dat het een geruststelling is dat ik protestant ben. “Ik ben vrijzinnig,” zegt de man, “en atheïst. Ik geloof helemaal nergens in.” Waarop ik het niet kan laten om toch even te vragen of hij wel in positieve vibes gelooft. Daar blijkt de man inderdaad wél bevattelijk voor. En mijn takjes zijn gezegend, waar hij op zich de zin wel van inziet. Maar katholiek gezegend groen, nee dank u. Dat blijft voor menig vrijzinnige maag toch iets onverteerbaars.

Grootmoeders tuin

Een paar bedden verderop tref ik een mediterrane man aan in bed. “Mooie takjes,” zegt hij. Palmzondag zegt hem niets, maar hij pakt een takje uit de mand en snuift de geur op. “Zo fris, dat doet me denken aan mijn thuisland,” zegt hij, en begint te vertellen over de tuin bij het huis waar hij opgroeide. “Ken je de olijfboom?” vraagt hij. Ik knik. “Ja, de bladeren daarvan zijn steviger en langer, ze lijken een beetje op die van de wilg.” Er verschijnt een glans in zijn ogen terwijl hij praat over de olijfboom in de tuin van zijn familie, waar hij als jongen de volle groene olijven kon zien hangen. Wat kan een klein palmtakje toch veel teweegbrengen. Dan kijkt hij weer naar het takje en vraagt: “Geloof jij hierin? Dat dit geluk brengt?” Ik glimlach en knik bevestigend. “Jazeker, zo’n takje brengt geluk, elke keer als het mooie herinneringen oproept.” De man glimlacht, drukt het takje tegen zijn borst en zegt: “Je hebt gelijk. Hoeveel ben ik je verschuldigd?” “Helemaal niets, het is helemaal gratis,” zeg ik. Hij buigt zich voorover in een gebaar van dankbaarheid en zegt: “Dank je, dank je.” Ik laat de man achter met de geur van grootmoeders tuin.

Lauwerkrans

In de volgende kamer ligt een oude man aan de zuurstof. Hij is duidelijk blij om de twijgjes te zien. “Oh ja, natuurlijk,” zegt de man. “Het is bijna Palmpasen en Goede Week!” Zijn blauwe ogen beginnen te glinsteren. “Wilt u er eentje?” vraag ik. “Ja, graag,” zegt hij, “maar ik kan ze hier niet hebben omdat ik al zo moeilijk adem. Zou je er eentje achter het kruis willen plaatsen?” Hij strekt een lange arm uit naar het kruisbeeld boven de deur. Ik reik en probeer mijn best te doen, maar lijk te klein om het takje daarachter te kunnen plaatsen. Daarom bevestig ik het met plakband op het prikbord, naast de foto’s van zijn geliefde familieleden. “Dat is heel mooi, dank je wel,” zegt de man. Een straal zonlicht breekt door de wolken en doet zijn grijze haar schitteren, bijna als een lauwerkrans.

Symboliek van gewijd groen

Wat een vleugje groen al niet kan doen… De betekenissen van symbolen liggen niet altijd meer vast, maar juist in de dynamiek met onze complexe moderne wereld ontstaat soms extra betekenis. Moeilijk te verteren groen voor de vrije geest, een zweem van verlangen naar de olijfboom in verre oorden, of een teken van hoop in benauwde dagen – de verschillende palmtakjes onthullen een wereld aan verhalen.

Moge Palmzondag voor ons allemaal rijk en betekenisvol zijn. En vergeet niet te genieten van het frisse groen van een naderende lente, want dat groeit er voor iedereen! 🌿