Vandaag sprak ik in Horebeke over een belangrijk onderwerp: profetie. Daar bestaan nogal wat misverstanden over. Toen ik het predikantschap overwoog, kreeg ik de kritische vraag of het profetische niet ‘evangelisch’ is. Weer anderen menen dat profetie zich beperkt tot vroegere tijden, of tot de wereld van de Bijbel. Al die gedachtegangen hebben één ding gemeen: ze gaan ervan uit dat Gods stem nog slechts spaarzaam klinkt. Maar wat als we ook vandaag een profetisch leven zouden kunnen omarmen?
Profeten: ze zijn niet weg te denken uit de geschiedenis. Mozes beschrijft ze in Deuteronomium 18:15 als mensen die oprijzen uit het hart van het volk. Profeten zijn geen halve heiligen of spirituele superhelden, maar mensen zoals iedereen. Toch is er een belangrijk verschil. Geworteld in hun cultuur en tradities overstijgen profeten het alledaagse en treden ze in contact met een hogere werkelijkheid. Profeten zijn middelaars tussen het volk en God; geen wereldvreemde kluizenaars, maar medemensen die ons op het juiste moment nét dat beetje inzicht geven.
Scepticisme
In de echo’s van de tijd zochten de Israëlieten, staand aan de voet van de berg Sinaï, naar iemand die voor hen als profeet zou willen optreden. Ze zeiden tegen Mozes:
“Spreek met ons, en we zullen luisteren, maar laat God niet met ons spreken, opdat wij niet sterven.”
Exodus 20:19
De Israëlieten waren prima in staat om zelf Gods aanwezigheid te ervaren. Waarom verlangden ze dan dat Mozes zou bemiddelen? Simpelweg omdat ze bevreesd waren voor de intensiteit van de directe goddelijke aanwezigheid. Vandaag is het veeleer omgekeerd: scepticisme vertroebelt ons geloof in profeten en het ontvangen van boodschappen van boven. Veel mensen leiden louter materiële levens. Ze wonen misschien wel kerkelijke rituelen bij en bidden, maar doen dat dikwijls zonder enige goddelijke interactie te verwachten.
Profetische lijn
Mozes, de inaugurale bemiddelaar, staat aan het begin van een lange profetische traditie. Profeten zoals Jozua, Rechters, Samuel, Elia en anderen volgden hem op als essentiële schakels bij het overbrengen van Gods boodschap en het handhaven van Zijn verbond. Toen de Israëlieten in Moab op het punt stonden het beloofde land binnen te gaan, gaf Mozes hen een blauwdruk mee aan de hand waarvan ze een ware profeet zouden kunnen herkennen en toetsen (Deuteronomium 18:15-25).
De profetische lijn gaat door tot in het Nieuwe Testament, waar Jezus de goddelijke autoriteit belichaamt. In het Marcusevangelie lezen we hoe hij met veel overtuigingskracht optreedt in de synagoge van Kafernaüm. Zijn autoriteit is zodanig, dat duistere krachten sidderen voor zijn stem. Daaruit kunnen we opmaken dat profetie niet voortkomt uit menselijk intellect of eloquentie, maar uit de autoriteit van de Allerhoogste, geschonken aan de middelaar die deze woorden ontvangt tot het welzijn van anderen.
Stilstaan en luisteren
In de kerk weergalmt tot op vandaag de impact van profetie. Het is een tijdloze oproep aan gelovigen om voorbij hun routines te reiken, en te streven naar het hoogste geschenk – het vermogen om Gods stem te horen. Maar God dwingt niet; Hij roept bemiddelaars, net zoals in de tijd van Mozes.
Is de lamp van profetie vandaag uitgedoofd? Of zijn we simpelweg verleerd om de stem van onze Schepper te verstaan? Mogelijk ligt het aan onze levensstijl. We volgen agenda’s, hollen heen en weer, zijn druk met allerlei vergaderingen en activiteiten. Maar waar is de tijd gebleven om stil te staan en te luisteren? Profetie is een roeping. Maar die roeping is geen eenrichtingsverkeer van God naar ons. Het is evenzeer een roep van ons naar God; een hartgrondig verlangen om Zijn stem te verstaan. In de dynamiek van wederkerigheid ontstaat relatie, of openbaring. Die dynamiek – het voortdurend bewegen tussen sferen – is wat het leven van de profeet kenmerkt.
Waarom blijven veel kerkdiensten zo leeg? Zinzoekers zijn er genoeg, maar het probleem lijkt een mismatch te zijn. Veel mensen zijn wel op zoek naar een transformerende ervaring van God, maar niet naar structuren en verhalen die hen niets meer zeggen. Als de kracht van het Gods stem ontbreekt, dan is alles wat we doen enkel nog menselijke vorm of traditie. Een uitdaging voor de kerk vandaag is het erkennen dat profetie van vitaal belang is voor Gods leiding, en altijd een integraal onderdeel is geweest van de heilsgeschiedenis.
Zoiets vraagt om openheid. Niet noodzakelijk om profeten te worden die feilloos de toekomst voorspellen, maar primair om onze armen uit te strekken naar méér. Bij het woord ‘profetie’ denken we misschien al snel aan iets heel groots. Gods stem kan echter een zachte fluistering zijn, een brandend gevoel van binnen, een innerlijke aansporing, een treffende opmerking van een dierbare of een tijdige ontmoeting.
Voorbij je comfortzone
Te midden van de ritmes van het moderne leven wonen veel mensen de kerkdiensten bij zonder echt te geloven dat God nog steeds tot hen kan spreken. Na de koffie gaan we al snel weer over tot de orde van de dag. De routine overheerst, maar de diepgaande impact van onze rituelen blijft ongrijpbaar. Misschien is dit de tijd om onszelf een essentiële vraag te stellen: waarom doen we ook weer wat we doen? Gewoonte of traditie zijn niet genoeg. Jezus riep gewone vissers om hun netten achter te laten, hem te volgen en apostelen te worden. De profetische impact van zijn optreden veranderde levens, en schudde aan de fundamenten van het vertrouwde. En wij? Zijn wij nog wel bereid om onze comfortzone te verlaten? In een tijd waarin veel kerken zich vasthouden aan tradities en hun energie steken in het behouden van wat er nog is, is dat de grote vraag. Zijn we bereid onze levens en harten te laten veranderen, onze plannen los te laten en het onbekende tegemoet te treden wanneer de Geest fluistert? Zijn we bereid nieuwe wegen te verkennen?
Een profetisch leven omarmen lijkt misschien onaantrekkelijk, want het leven kan prettig zijn in de comfortzone. Maar er ligt troost in het vertrouwen dat Gods plannen hoger zijn dan onze plannen, en Gods wegen hoger zijn dan onze wegen. Dat vertrouwen staat aan de basis van een profetisch leven. De uitnodiging is niet om orakels te leren werpen, maar om ons leven af te stemmen op de Schepper, onze harten te openen voor Zijn inspiratie en opmerkzaam te worden voor die zachte stem binnenin.
Dat is de essentie van ware profetie – wederkerig, relationeel en onthullend. Ware profetie staat tegenover valse profeten die louter gedreven worden door egoïsme, en door alle afgoden die daarmee samenhangen (zoals geld, seks of macht). Maar als nederige mensen hun harten openen voor de Allerhoogste, dan kunnen er grote en kleine wonderen gebeuren. Ja, zelfs in het meest alledaagse.
Open de deuren van je hart
Een nieuwe week ligt voor ons, gevuld met nieuwe uitdagingen en kansen. Mogen we onze harten openen voor de glorie van de Allerhoogste; mogen we Zijn licht uitnodigen om onze wereld te verlichten en ons te ontmoeten in onze diepste dromen. 🌼
Deze overdenking is gebaseerd op de tekst van de preek van zondag 28 januari 2024 in de protestantse kerk van Maria-Horebeke.
Geef een reactie