Over grenzen stellen, eigenheid en verantwoordelijkheid
Alles wat leeft heeft een eigen essentie. De wilg is niet de akker. En jij valt niet samen met de ander. Over hoe je, juist door in je eigen kracht te staan, anderen echte beschutting kunt bieden.
Alles heeft een eigen essentie
Verbinding: in onze drukke samenleving is dat het nieuwe sleutelwoord geworden. Veel mensen verlangen ernaar de eenzaamheid te doorbreken. Ze willen zich weer verbonden voelen met elkaar.
Maar verbonden zijn, betekent dat ook dat alles naadloos in elkaar overvloeit? Nee hoor, let maar eens op de natuur. Alles wat leeft, heeft een eigen essentie en grenzen. De wilgenboom op de grens tussen stad en platteland, is niet de akker. Het Sint-Jacobskruid niet de kamille of de paardenbloem. In de natuur heeft alles een eigen essentie en plekje.
Zo is het ook met mensen. De apostel Paulus spreekt over de geloofsgemeenschap als één lichaam met vele leden, maar elk lid heeft daarbinnen zijn eigen essentie, eigenheid en plek. Zo is het ook in een klaslokaal, een bedrijf, een familie. Binnen het grotere geheel delen we overeenkomsten én verschillen die elkaar mogen verrijken. Diversiteit is een rijkdom.
Waar het in relaties misgaat: twee valkuilen
Maar het omgaan met die rijkdom is niet altijd zo simpel. Als het gaat om relaties zijn er twee veelvoorkomende valkuilen die een echte verbinding in de weg staan.
De eerste valkuil: de ander zien als compleet anders. Dan plaatsen we de verschillen tegenover elkaar alsof ze absolute tegenstellingen zijn. Dat gebeurt vaak als we onszelf met anderen gaan vergelijken — en daardoor raken we onze eigenwaarde of verbinding kwijt.
De tweede valkuil: de ander reduceren tot het eigene. Als mensen hebben we soms de neiging om van onszelf uit te gaan. Als we denken dat de ander hetzelfde voelt of denkt als wij, kan dat leiden tot misverstanden. Want dan gaan we voorbij aan de unieke ervaringen en leefwereld van de ander. We luisteren misschien wel, maar in plaats van oprechte aandacht te geven, koppelen we onze eigen associaties aan wat de ander zegt.
“Iedereen is een wereld op zichzelf. Verbinding vraagt dat je telkens opnieuw de brug legt — met belangstelling én met grenzen.”
Grenzen stellen als vorm van liefde
Hoe kunnen we dan wel verbinding maken? Door te begrijpen dat iedereen een wereld op zich is, en steeds weer de brug te slaan. Dat betekent: werkelijk interesse tonen in wat er speelt bij de ander, maar ook stevig te staan in je eigen verhaal. En het voelt misschien wat ongemakkelijk, maar grenzen stellen is noodzakelijk om elkaar werkelijk te kunnen ontmoeten.
Ik doe geregeld mee met familieopstellingen bij Ingrid Vernimmen. De ene opstelling als vraagsteller, de andere als representant voor anderen. Wat daarbij steeds terugkeert, is hoe mensen worstelen met grenzen. De zakenrelatie die zich onderdanig opstelt uit angst een deal mis te lopen. De familieband die bij de één afstandelijk is en bij de ander juist verstrengeld en verstrikkend.
De hamvraag: wiens last draag ik?
Verantwoordelijkheid is het sleutelwoord dat in zulke opstellingen steeds opnieuw komt bovendrijven. Wie is er verantwoordelijk, en voor wat? Wat is mijn last om te dragen, en welke last is van de ander?
Als we lasten dragen die niet van ons zijn, is dat een dubbele last. Vroeg of laat gaan we daaronder gebukt. Maar als we omgekeerd onze eigen lasten op anderen leggen, voelt dat tijdelijk lichter — terwijl de ander teveel draagt, en wijzelf kansen missen om te groeien. Want groei vraagt oefening. En oefening vraagt dat je je eigen uitdagingen doorleeft.
De wilg als spiegel van bezield leven
Mijn favoriete wilg begrenst het akkerland. Hij verfrist het met zijn schaduw, maar valt er niet mee samen. Hij biedt vogels en insecten ruimte, maar gaat niet op in hun wereld. Juist omdat hij sterk staat — gevormd door zonneschijn en wind — kan hij anderen beschutting bieden.
We hoeven geen lasten te dragen die niet van ons zijn. Door de ander de ruimte te geven om z’n eigen problemen aan te pakken, ondersteun je hem of haar in het leren van belangrijke lessen en het opbouwen van innerlijke kracht.
Vergelijk het maar met de wilg die leven geeft, maar die aanvaardt dat de wind haar zaden meevoert naar verre akkerlanden. Ze houdt niet alles in de hand — ze vertrouwt op de Bron die leven geeft en die alles een eigen weg laat vinden.
Vragen om bij stil te staan
- Wat draag ik van een ander, dat eigenlijk niet van mij is?
- Waar stel ik te weinig grenzen — uit angst, uit gewoonte, of uit liefde die me klem zet?
- Hoe kan ik, juist door in mijn eigen kracht te gaan staan, anderen beschutting bieden?
- Welke last mag ik vandaag loslaten en terugleggen waar hij thuishoort?
De wilg vraagt zichzelf niet af of ze genoeg doet voor de akker. Ze staat, stevig geworteld in de aarde, en buigt mee met de wind zonder ooit te breken. Dat is meer dan genoeg. Als je je soms overbelast voelt: onthoud dat je niet meer hoeft te zijn dan wie je bent. Geworteld, aanwezig en verbonden met de Bron.
Vrede en alle goeds!
Geef een reactie