Leven vanuit vertrouwen

Hoe we vrees kunnen herkennen en overstijgen

Eens in de twee weken organiseren dominee Bert Dicou en ik een meditatiegroep. We laten ons dan dragen door muziek en verdiepen ons in een Bijbeltekst die uitnodigt tot bezinning en innerlijke rust. Gisteren stond een veelzeggende Bijbeltekst centraal:
“Vrees voor mensen spant een strik, maar wie op de HEER vertrouwt, is onaantastbaar.” (Spreuken 29,25)

Deze tekst plaatst twee levenshoudingen tegenover elkaar: leven vanuit vrees of leven vanuit vertrouwen. Twee bronnen waaruit je elke dag opnieuw kunt putten. En dan is de vraag: welke grondhouding bepaalt jouw leven?

Tijdens de meditatie en de gesprekken daarna werd opnieuw duidelijk hoe subtiel vrees zich in ons leven kan nestelen. En hoe veel gedaanten dat heeft – van sociale onzekerheid tot angst voor verandering. Laten we enkele van die vormen onder de loep nemen.

1. Sociale vrees: verlangen naar verbinding, maar bang om zichtbaar te zijn

Veel mensen verlangen naar echte, warme relaties, maar tegelijkertijd is er een blokkade die hen tegenhoudt. Sociale vrees is dat stemmetje, dat ons influistert: “Je bent niet goed genoeg. Straks word je afgewezen. En wat als je iets raars zegt?”

Dat stemmetje kan verrassend realistisch klinken, bijna alsof het ons wil beschermen tegen pijn of afwijzing. Maar wat gebeurt er wanneer we ons erdoor laten leiden? Dan weerhoudt sociale angst ons van de succeservaringen die juist waren ontstaan als we onze vrees hadden durven trotseren. Het resultaat is dat je buiten de verbinding blijft staan waar je diep van binnen zo naar verlangt. Sociale vrees houdt ons weg van echtheid en berooft ons van de schoonheid die zichtbaar wordt wanneer we kwetsbaarheid toelaten.

Verbinding vraagt moed – en die groeit wanneer vertrouwen groeit.

2. Angst voor het onbekende: de veiligheid van het oude vs. de roep van het nieuwe

Een andere vorm van vrees is de angst voor het onbekende. Het voelt soms veiliger om te blijven waar alles vertrouwd is, zelfs wanneer het je allang niet meer voedt. Denk aan je werkplek: de gewoontes, je collega’s, de voorspelbare routine die ogenschijnlijk zekerheid biedt.

Toch kan er diep vanbinnen een verlangen leven naar iets nieuws—naar groei, naar een horizon die lonkt. Maar zekerheid loslaten vraagt moed. Je weet precies wat je kunt verliezen, maar niet wat je ervoor terugkrijgt. Verhuizen, een nieuwe baan zoeken, beginnen aan een opleiding: het zijn stappen die aanvoelen als een sprong in het Grote Onbekende. Maar ik zal je iets waardevols meegeven…

Juist dat Grote Onbekende opent vaak de deur naar vrijheid, groei en een leven dat meer in lijn ligt met je ziel. Soms fluistert de Geest—of het Leven zelf—zachtjes: “Het is tijd. Durf je de sprong te wagen?”

3. Faalangst: een persoonlijke worsteling die een bron van kracht werd

Laat ik iets persoonlijks met je delen. Wie mij tegenwoordig ziet spreken, vermoedt het misschien niet, maar jarenlang werd ik achtervolgd door faalangst. Toen ik mijn eerste stappen zette op de theologische faculteit in Utrecht, dacht ik:
“Hier hoor ik helemaal niet thuis. Over drie maanden sta ik vast weer buiten, maar dan kan ik tenminste zeggen dat ik het geprobeerd heb.”

Maar het liep anders. Gaandeweg begon ik me steeds meer thuis te voelen. Sterker nog: ik bleek zelfs een goede student.

Totdat mijn eerste preek kwam, voor een gezelschap van ruim honderd mensen. Het werd een regelrechte ramp: mijn handen trilden, ik sprak veel te snel en na afloop, tijdens het handen schudden, hoorde ik honderd keer dezelfde zin: “Je sprak te snel. Je moet rustiger praten.” Het voelde alsof de grond even onder me wegzakte.

Thuis kwam ik tot een helder inzicht:
Ik kon ervoor kiezen nooit meer te spreken, of ik kon mijn angst recht in de ogen kijken en erdoorheen groeien.

Ik koos voor het laatste—en die keuze heeft mijn leven voorgoed veranderd.

4. De schoenen van het mandaat: een helende en krachtige visualisatie

Een wijze oudere spreekster gaf mij destijds een gouden tip:

“Visualiseer dat er op het podium twee schoenen klaarstaan. Dat is je mandaat. Als je in die schoenen stapt, vul je de ruimte. Voel je kracht. Adem. En neem jouw plek helemaal in.”

Sindsdien stel ik me telkens voor dat ik in die schoenen stap en mijn plek inneem. Die metafoor is krachtig—en niet alleen op een kansel of podium.

We worden allemaal weleens geroepen, door God, door de Geest, of door het Leven zelf, om stappen te zetten die spannend zijn: een gesprek aangaan, een nieuwe weg inslaan, grenzen verleggen. Het zijn levensmomenten die van ons vragen dat we onze angsten durven te overstijgen. Herkenbaar?

Stel je dan eens voor dat die schoenen klaarstaan, voor jou. Dat jij daarin mag stappen. En probeer eens om te voelen hoe je daar staat, geworteld in vertrouwen, gedragen door een missie die groter is dan je onzekerheden. Zo verandert angst in kracht, en maakt vermijding plaats voor moed.

Leven vanuit vertrouwen: de weg naar vrijheid

“Vrees voor mensen spant een strik.” Angst maakt je klein, gespannen en terughoudend. Maar wie leeft vanuit vertrouwen, ontmoet het leven met openheid en een ontvankelijk hart.

Tijdens het voorbereiden van de meditatie moest ik denken aan een prachtige quote van de Perzische dichter Rumi:

“Waarom blijf je in de gevangenis, terwijl de deur wijd openstaat?
Kom uit de wirwar van angstige gedachten.
De toegangsdeur tot het heiligdom bevindt zich in jezelf.”

Wanneer je durft te geloven dat de Eeuwige met je meegaat, dat het licht dat je draagt sterker is dan je angst, ontstaat er ruimte. Ruimte om in beweging te komen. Om te groeien. Om stappen te zetten die je eerder niet voor mogelijk hield. En juist dan kan er zomaar iets moois ontstaan.

Wil je meedoen?

Zin om eens mee te doen met de meditatiesessies Rust en Inkeer in Antwerpen? Laat het weten! Komende lente maken we samen weer een frisse start.