Wat een heldere ochtend was het, daar in Schoondijke. Zeeuws-Vlaanderen ademt ruimte. Wind en stilte onder een blauwe hemel. En precies daar, in die openheid, stelde ik als gastpredikant een vraag centraal die allesbehalve vrijblijvend is:
Gaat het om verandering van gedrag, of om transformatie van het hart?
Niet milder maar scherper
We lazen uit de Bergrede (Mattheüs 5:17–37). Daar lijkt Jezus de lat niet lager, maar juist hoger te leggen. Niet milder uit de hoek te komen, maar scherper.
En laten we eerlijk zijn: zo’n tekst voelt allesbehalve comfortabel. Veel mensen worstelen ermee.
Dat is niet verbazend: we leven in een samenleving die toch al draait op presteren. Op meetbare resultaten, status, aan het ‘juiste’ plaatje voldoen.
Op het voormalige redactiekantoor van het Tertio-team hing een briefje:
“Wij leggen de lat graag zo hoog mogelijk, want dan kun je er makkelijker onderdoor.”
Het was grappig bedoeld. Maar laten we eerlijk zijn: zo voelt het meestal niet. Hoe hoger de lat, hoe sneller wij denken dat we tekortschieten.
En tekortschieten leidt tot kramp.
Maar Jezus verhoogt de lat niet om ons gevangen te houden in een vicieuze cirkel van falen. Hij doet iets anders. Iets dat nog veel radicaler is.
Jezus herleidt de regels tot hun kern.
Hij verschuift de focus van buiten naar binnen.
Hij vraagt niet alleen: Wat doe je?
Maar: Wat leeft er in je?
Niet alleen: Heb je niemand vermoord?
Maar: Wat doe je met je woede?
Niet alleen: Ben je trouw gebleven?
Maar: Wat gebeurt er in je verlangen?
En ja, dat is confronterend. Want gedrag kun je aanpassen, maar een hart bijsturen? Dat is toch zo simpel niet.
Waarom verandering van binnen begint
En toch is dat precies de plek waar het leven ontspringt:
“Behoed je hart boven alles wat te bewaren is,
want daaruit ontspringt het leven.”
— Spreuken 4:23
We zijn grootgebracht in een samenleving die zich vaak op uiterlijkheden focust. Maar correct gedrag zonder innerlijke ruimte wordt hard. Religie zonder hart wordt moralistisch. En discipline zonder liefde wordt koud.
Wat heb je aan uiterlijke beleefdheid als je vanbinnen vol bitterheid zit?
En wat win je ermee als je zegt dat je God liefhebt, maar je naaste haat?
Dat is waarom Jezus zich zo fel tegen de Farizeeërs keerde. Hij zag dwars door hun incongruentie heen: een indrukwekkende buitenkant, maar daarbinnen: een hart vol trots en onrecht.
Wij worden vandaag uitgenodigd tot iets diepers dan oppervlakkige gedragsverandering. Namelijk tot innerlijke transformatie. Tot een open hart en de moed om onder ogen te zien van wat er werkelijk in ons leeft.
Veertig dagen naar binnen
Komende week op Aswoensdag begint de Veertigdagentijd.
“Ik heb al zo’n stressvol bestaan”, zei iemand laatst. “Ik kan echt niet stoppen met eten.” Goed nieuws: vasten is méér dan minder eten. Het is een reis naar binnen. Een oefening in aandacht en stilte. In bewust gekozen woorden.
Niet omdat het moet, maar omdat het mag.
Wist je dat het enorm bevrijdend kan zijn om even niet te presteren? Om je aandacht niet te richten op nóg meer te doen, maar op het zijn?
Pas als we het werkelijk stil laten worden in en rondom ons (zoals onder de blauwe hemel van Schoondijke) komen vragen bovendrijven als:
- Waar zit nog boosheid?
- Waar draag ik onverwerkte pijn met me mee?
- Waar is verzoening mogelijk, met een ander, of met mijzelf?
Teshuva
In de Joodse traditie staat het idee van teshuva centraal: heling en herstel van de wereld. Die opdracht klinkt misschien groot, maar is in allerlei kleine stukjes en stapjes verdeeld. En die begint bij ons.
Dat vraagt moed. Maar het is wel een moed die bevrijdt en die leven geeft.
Jezus ging ons daarin voor. En vandaag nodigt hij ook ons uit: verbeter de wereld en begin bij je hart.
Ik wens je een inspirerende en doorleefde Veertigdagentijd toe.
En ik ben benieuwd:
Hoe geef jij deze periode vorm?
Welke oefening helpt jou om van buiten naar binnen te bewegen?
Deel het gerust. Zo kunnen we van elkaar leren! ✨
Warme groet, Kelly
Geef een reactie