We zijn vandaag de wintertijd ingegaan. Het is 27 oktober, het hart van het herfstseizoen op het noordelijk halfrond. De dagen worden korter en de nachten langer – een ideale tijd voor een wandeling door de natuur. De bomen tonen hun rijkdom aan kleuren, en zelfs de gevallen bladeren weerspiegelen de schoonheid van loslaten. Na de donkere dagen komt er weer een nieuw begin dat – verborgen in de aarde – al buiten ons gezichtsveld ontkiemt.

Dit thema van hoop en vernieuwing doortrekt ook het evangelie van Marcus (10:46-52). Daar ontmoeten we Bartimeüs, een blinde bedelaar die neergehurkt zit in het stof. Wanneer hij hoort dat Jezus nadert, roept hij: “Zoon van David, Jezus, heb medelijden met mij!” De omstanders bestraffen hem en proberen hem tot zwijgen te brengen, en zo de gebruikelijke orde te herstellen.
Krabbenmandcomplex
Hoe vaak maken wij niet iets soortgelijks mee wanneer we onze dromen willen najagen? Mensen zeggen: “Doe maar gewoon. Denk je niet dat dit te hoog gegrepen is?” Soms is het onze eigen innerlijke criticus die ons tegenhoudt. Zulke stemmen houden ons vast in de status quo, ze proberen ons op onze plek te houden, ons te dwingen tot aanpassing en het conformeren aan de verwachtingen van anderen.

Dit patroon wordt ook wel het krabbenmandcomplex genoemd. Wanneer krabben samen in een mand zitten, wachtend op hun fatale lot, en eentje probeert te ontsnappen naar de vrijheid, trekken de anderen hem terug in de mand.
Iets soortgelijks overkomt ook Bartimeüs. Maar ondanks de pogingen van mensen om hem tegen te houden, voelt hij met elke stap van Jezus zijn bevrijding naderen. Zo makkelijk laat Bartimeüs zich niet het zwijgen opleggen. Hij roept het uit: “Jezus, zoon van David, heb medelijden met mij!” Jezus hoort hem en staat stil. Zijn roep wordt beantwoord.
De roepstem van het Beloofde Land
Soms, zelfs wanneer je er nog niets van kunt zien, in het diepste verborgene, ontstaat er iets nieuws. Dat weerklinkt ook in de woorden van de profeet Jesaja, die ons herinneren aan de uittocht van het volk Israël uit het slavenhuis van Egypte:
“Denk niet aan de dingen van vroeger, let niet op de dingen van het verleden. Zie, Ik maak iets nieuws. Nu zal het ontkiemen. Zult u dat niet weten? Ja, Ik zal een weg aanleggen in de woestijn, rivieren in de wildernis. De dieren van het veld zullen Mij eren – jakhalzen en struisvogels – want Ik zal water geven in de woestijn, in de wildernis rivieren, om Mijn volk, Mijn uitverkorene, te drinken te geven. Dit volk heb Ik Mij geformeerd. Zij zullen Mijn lof vertellen.” (Jesaja 43:18-21)
Bartimeüs leefde in zijn eigen ‘Egypte’, gevangen in blindheid, neergehurkt in het stof. En toch, ondanks de druk van zijn omgeving, vond hij de moed om op te springen, zijn mantel af te werpen en te roepen: “Rabboeni1, maak dat ik weer kan zien!” In Bartimeüs klonk de roepstem van het Beloofde Land, luider dan alle stemmen rondom hem.

Gevangen in oude patronen
Soms zitten ook wij gevangen in situaties die onze vrijheid belemmeren. Omstandigheden die ons tegenhouden om tot bloei te komen en het prachtige potentieel te realiseren dat God in ons heeft gelegd. Dat kan een narcistische baas zijn, een toxische relatie, maar ook onverwerkte rouw of angsten uit het verleden.
Herkenbaar? In zulke situaties mogen we ons laten inspireren door Bartimeüs. Toen hij de voetstappen van zijn verlossing hoorde naderen, stond hij niet simpelweg op – nee, hij sprong op en wierp zijn mantel af. En niemand – hoe hard zijn omgeving dat ook probeerde – kon hem tegenhouden.
De blik vooruit richten
Jesaja daagt ons uit: “Blijf niet hangen in de schaduw van het verleden. Laat het achter je. Kijk, Ik ga iets nieuws doen – het begint nu al, zie je het dan niet?” Profetische woorden die ons aansporen om niet vast te houden aan wie wij vroeger waren, maar om de blik vooruit te richten, de toekomst tegemoet.
Wat gebeurde er met Bartimeüs na zijn genezing? Marcus 10:52 vertelt ons dat hij Jezus “op de weg volgde.” Zijn lichamelijke genezing was dus slechts het begin; zijn hele leven onderging een wonderbaarlijke transformatie. Hij werd een nieuwe mens, bevrijd uit de duisternis die hem gevangen had gehouden. Voor zijn ogen strekte zich een nieuwe wereld uit vol hoop en mogelijkheden.
Soms verlies je meer dan je lief is
“Dat klinkt mooi,” denk je nu misschien, “maar wat als je echt iets te verliezen hebt?”
Laat ik een persoonlijke anekdote delen. Misschien hadden sommigen van jullie het al op Otheo gelezen: vorige week werden de vier zorgpastores van AZ Monica onverwachts ontslagen. Ik was een van hen. Het is vreemd om de volgende dag wakker te worden en te beseffen dat je warme en hechte team er niet meer is. Alles waar wij jaren aan gewerkt hadden, was in een oogwenk verdwenen. Zoiets voelt meer als een terugval in de woestijn dan als een uittocht uit Egypte.

Misschien heb je ook weleens zo’n situatie meegemaakt. Soms verliezen we meer dan ons lief is. Niet alleen werk of inkomen, maar ook relaties die veel voor ons betekend hebben, een toekomstvisie, de plek waar wij ons veilig voelden. Soms schudt de aarde en lijkt de grond onder onze voeten weg te vallen.
Verlaat je comfortzone
Op zulke momenten kan het helpen om de natuur op te zoeken. De bomen laten hun bladeren los; een schijnbaar verlies dat onderdeel is van een cyclus van vernieuwing. Elk einde is een nieuw begin. Soms is het nodig om dingen los te laten, hoe moeilijk dat ook is.
Toen de Israëlieten door de woestijn trokken, begonnen zij te mopperen op Mozes. Ze wilden zelfs terug naar Egypte, want het slavenhuis was wat zij kenden. Niet ideaal, maar in elk geval vertrouwd en daarom veilig. “In elk huis is weleens wat”, zeggen we al snel. Het is menselijk om in je comfortzone te willen blijven, maar de natuur leert ons dat loslaten nodig is om nieuwe bloei mogelijk te maken.
Verrijzen met visie
Dat is waarom Jesaja ook ons op het hart drukt: “Denk niet aan de dingen van vroeger, let niet op de dingen van het verleden. Zie, Ik maak iets nieuws.” Wanneer er een deur dichtgaat, zal er elders weer een andere opengaan.
Soms verliezen we even de moed, en dat is begrijpelijk. Maar Bartimeüs was niet bedoeld om te blijven zitten in het stof. Na tegenslag is er altijd weer een kans om op te staan en je uit te strekken naar visie. Bartimeüs vroeg Jezus om hulp, en zijn roep werd gehoord. Terugkijken kan tijdelijk comfortabel zijn, maar als we te lang in het verleden blijven hangen, missen we wat nieuw is en wacht om te worden ontdekt.
Misschien is er op dit moment ook in jouw leven een nieuw begin aan het ontstaan. Het kan zijn dat je nu alleen de afvallende bladeren ziet en de dingen die lijken te eindigen. Maar zoals de seizoenen ons zo mooi laten zien: juist in dat proces van afsterven schuilt het zaad van vernieuwing. God, onze Schepper, doet nieuwe dingen.
Sluit daarom deze profetische woorden in je hart:
“Ja, Ik zal een weg banen in de woestijn, en rivieren in de wildernis.” (Jesaja 43:20)
Waar je ook doorheen gaat, heb vertrouwen dat er een nieuwe weg voor je open ligt, wachtend om te worden ontdekt. ♡

- ‘Rabboeni’ is Hebreeuws voor “‘mijn meester, mijn leraar” , een eretitel waarmee in het land Israël leerlingen hun meesters aanspraken. ↩︎

Geef een reactie