person holding a mobile phone

Weer leren luisteren in een wereld vol ruis

Op het terras van een strandpaviljoen in Breskens kijk ik uit over de Westerschelde. Schepen glijden voorbij, aan de overkant ligt Vlissingen. Ik ben te vroeg voor twee bijeenkomsten over het levenseinde die ik zal begeleiden, en heb dus tijd voor een lunch.

Een mooi moment voor een podcast, bedenk ik me. Een gesprek over geloof en leven, van een spreker die ik graag volg. Even wat inspiratie opdoen.

Met mijn oortjes in begin ik aan een vegetarisch twaalfuurtje. Maar dan gebeurt er iets onverwachts. Na enkele minuten begint het geluid te kraken.

Door het gekraak heen hoor ik een mannenstem praten. Iemand roept iets. En dan de vage klanken van een gezang, alsof het gebedstijd is in de moskee.

Terras aan zee met tafel, koffie, koptelefoon en uitzicht op strand

Een piraat op de frequentie

Wat is dit? De ruis doet denken aan een oude radio: je luistert naar een zender en ineens komt er een piraat doorheen. Eerst zachtjes, dan alsmaar luider, tot je favoriete spreker het moet afleggen tegen stemmen die je niet hebt uitgekozen.

Hoe draai ik dit weer weg? Ik probeer van alles: bluetooth uit en weer aan, de video opnieuw laden, de telefoon herstarten. Niets helpt.

Uiteindelijk zet ik het ding uit en kijk naar buiten, waar het water glinstert in de zon. Ironisch genoeg lukt dat soms pas als de techniek het laat afweten.

Als ik heb afgerekend, wandel ik weer verder. De wind speelt door mijn haar, boven mijn hoofd krijsen zeemeeuwen en in de verte hoor ik het water tegen de kust slaan. Ineens merk ik weer wat er allemaal om me heen gebeurt.

Toch laat die storing me niet los. En dan bedenk ik me: hoe vaak overkomt dit je niet in het gewone leven?

Ruis van binnen en van buiten

Je begint de dag vol goede voornemens. Bewust leven, wat meer ruimte maken voor wat er echt toe doet. Tot er ineens ruis opkomt, die stap voor stap je aandacht en rust verstoort.

Een opmerking die blijft hangen. De zorgen van iemand anders, die zomaar de jouwe worden. Een nieuwsbericht, de eindeloze stroom meningen op je smartphone. En dan is er nog dat stemmetje van binnen, dat je influistert dat je tekortschiet, altijd bereikbaar moet zijn en je overal verantwoordelijk voor moet voelen.

Voor je het weet, ben je vooral bezig met reageren op alles wat je aandacht vraagt. Zelfs naastenliefde en grenzeloosheid worden gemakkelijk door elkaar gehaald. Alsof betrokken zijn betekent dat je alle zorgen en onrust van anderen op je schouders moet nemen.

Maar niet iedere stem die je aandacht opeist, verdient ook je gehoor. En niet alles wat om een reactie vraagt, vraagt om jouw verantwoordelijkheid.

Hoe onderscheid je dan wat werkelijk belangrijk is, wanneer er zoveel stemmen tegelijk klinken?

Aquarel van een rotsachtige kust met golven, meeuwen en geluidsgolven

De stem van de goede herder

In het Johannesevangelie noemt Jezus zichzelf de goede herder. Zijn schapen herkennen zijn stem, staat er (Johannes 10). Hij roept ze bij hun naam, gaat voor hen uit en de schapen volgen hem.

Wat opvalt: die schapen volgen niet zomaar een stem. Ze volgen de stem van iemand die hen kent. Een vreemde volgen ze niet, ‘want de stem van vreemden kennen ze niet’.

Daar moest ik aan denken op dat terras. De spreker in mijn oortjes had vast nog veel moois te vertellen. Maar er kwam zoveel ruis doorheen dat zijn stem langzaam verdween tussen stemmen die ik zelf niet had uitgekozen. Ik hoorde hem gewoon niet meer.

Dat geldt ook voor ons geestelijk leven. We kunnen zo druk zijn met alles wat onze aandacht vraagt, dat we nauwelijks nog horen wat ons werkelijk aanspreekt. Niet omdat die stem er niet meer is, maar omdat we haar tussen alle andere geluiden niet meer herkennen. Moeten we niet weer leren luisteren?

Weer leren luisteren

Die avond, terug in mijn hotelkamer, spookten de gesprekken van die dag nog door mijn hoofd. Over afscheid nemen, over keuzes die we liever uitstellen. Over wat er werkelijk toe doet wanneer het leven niet langer vanzelfsprekend lijkt. Op zulke momenten worden veel dingen die ons dagelijks bezighouden ineens verrassend klein.

Mijn telefoon lag met het scherm naar beneden op het nachtkastje. Even geen podcast, timeline, mails of appjes.

Ik sloeg mijn Bijbel open bij Johannes 10 en liet de woorden over de herder nog eens tot me doordringen. Buiten scharrelde een duif op het dak. Ik genoot van de stilte, van het licht in de kamer en van de afwezigheid van stemmen en voetstappen op de gang.

Zo klinkt het dus, de frequentie waarop ik wil leven.

Even geen strijd met alle ruis van de wereld. Even niet dat gevoel altijd op de hoogte te moeten zijn, overal een antwoord op te moeten hebben, altijd klaar om te reageren. Alleen zitten en luisteren.

En terwijl ik daar zat, dacht ik terug aan de Westerschelde. Ook die geluiden waren er al die tijd geweest. Alleen had ik ze niet gehoord, omdat andere stemmen voorrang kregen.

Stilte is niet de afwezigheid van geluid, maar de ruimte waarin je weer leert luisteren: naar de wereld om je heen, naar jezelf en naar de stem van de goede herder, die je niet opjaagt maar bij je naam roept.

Wat die storing veroorzaakte, blijft een raadsel. Zonder dat ik erom had gevraagd, werd ik even stilgezet. En juist daardoor kon ik luisteren.

Een telefoon zet je zo uit. Maar met de gedachten in je hoofd is dat een stuk lastiger. Die gaan gewoon door, ook als het om je heen allang stil is. Toch hoef je niet naar elke stem te luisteren. Echte aandacht begint bij het leren onderscheiden: welke stem geeft je innerlijke vrede, en welke jaagt je op?

Naar welke stemmen luister jij, en welke zet je op mute?


Comments

Geef een reactie