Tijdens mijn wandeling gisteren viel mijn oog op een omgewoeld stuk akkerland. De regen had de aarde tot modder gemaakt—het slijk der aarde. Modder roept bij veel mensen iets onprettigs op. We willen het niet aan onze schoenen, niet op onze kleren, en zeker niet in huis. Als kind speelde ik graag in de aarde, maar al snel werd me duidelijk gemaakt dat vuile kleren niet gewenst waren. Er zat een les in die woorden: contact met de aarde moet netjes blijven, beheerst, op afstand.
En toch… terwijl ik daar stond, bedacht ik me hoeveel leven er in die aarde krioelt. Hoe die donkere, natte grond de voedingsbodem is voor alles wat groeit en bloeit. Hoe juist zompige modder de plaats is waar nieuw leven kan ontstaan.
Het slijk der aarde: veracht en toch onmisbaar
In de Bijbel zien we eenzelfde ambiguïteit. In Genesis wordt de mens gevormd uit stof, uit aarde—een symbool van verbondenheid met de schepping. Tegelijkertijd wordt ‘het slijk der aarde’ vaak gebruikt als metafoor voor vernedering en verachting. Psalm 83:6 beschrijft hoe vijanden worden vertrapt als ‘slijk der aarde’. En in Johannes 9:6-7 brengt Jezus modder aan op de ogen van een blinde, die daarna genezing vindt. Modder is dus zowel iets dat wordt veracht als iets dat genezing brengt.
Vandaag de dag zien we diezelfde worsteling terug in onze omgang met de aarde. We staan er niet meer met blote voeten in. Controle willen we; afstand, schoongewassen handen. Maar tegelijkertijd weten we dat we zonder de aarde niet kunnen bestaan. Onze afhankelijkheid wordt pijnlijk duidelijk in tijden van ecologische crisis.
Verhogen boven de aarde of erin wortelen?
De mens probeert zich vaak boven de aarde te verheffen—letterlijk en figuurlijk. Alsmaar hoger bouwen we; steeds sneller en verder weg van het land. We zien vruchtbare grond eerder als bouwgrond dan als voedingsbodem. En toch, als alles instort, als we dreigen te vallen, dan is het vaak diezelfde aarde die ons opvangt. We spreken van ‘geaard zijn’ en in de psychologie wordt grounding gezien als een manier om tot rust te komen: terug naar de basis, terug naar de grond onder je voeten.
Mijn wandeling tijdens deze veertigdagentijd stemde me tot nadenken over onze relatie met de aardbodem. Door aarde op de ogen van een blinde aan te brengen, gaf Jezus een betekenisvol signaal. Wij zijn stof, en tot stof zullen we wederkeren. Het herstel van de relatie met de aarde die ons heeft voortgebracht en gedragen, kan letterlijk helend zijn. Het kan ons opnieuw de ogen openen. Juist daarom is het essentieel onze neus niet op te halen voor de aardbodem, maar er opnieuw verbinding mee te zoeken. Om niet bang te zijn voor vuile handen en vieze kleren, maar juist te ontdekken wat in die nederigheid ligt verscholen: leven, groei, heling.
Een uitnodiging tot reflectie
Waar probeer jij de aarde op afstand te houden? Wat zou er gebeuren als je jezelf toestond om opnieuw contact te maken—letterlijk of figuurlijk? Bijvoorbeeld door je tuin of terras voor te bereiden op de lente, met je blote voeten door het gras te lopen, je moestuin in te zaaien of planten te verpotten. Of gewoon door vandaag even bewust stil te staan bij de aarde als levende voedingsbodem. Bijvoorbeeld door te vertragen en te beseffen dat we, hoe hoog de mens zichzelf ook plaatst, uiteindelijk allemaal weer tot stof zullen wederkeren.
Welke stap zet jij vandaag om de aarde niet als ‘slijk’, maar als heilige grond te zien?
God heeft ons opgetrokken uit het slijk, zegt Psalm 40.
Vol verlangen heb ik op de HEER gewacht
En Hij boog zich naar mij toe,
Hij heeft mijn roep om hulp gehoord.
Hij trok mij uit de kuil van het graf,
Uit de modder, uit het slijk.
Hij zette mij neer op een rots,
Een vaste grond voor mijn voeten.
– Psalm 40-1-3 (NBV)
Vanuit oneindige liefde verlost en bevrijdt God ons, en opent blinden de ogen. Maar zelfs als we veilig met beide benen op de Rots staan, wil dat niet zeggen dat we de aarde moeten verachten. Misschien betekent het juist dat we mogen leren haar te eren, haar te koesteren, en ons opnieuw in haar te wortelen.
Geef een reactie