Leef met de wijsheid van de as
“Mens, gedenk dat je stof bent en tot stof zult wederkeren.” (Genesis 3:19)
Aswoensdag is de dag waarop katholieken traditioneel een askruisje op hun voorhoofd krijgen. In de Oosters-orthodoxe kerk gebeurt dat al op Asmaandag.
Wat betekent het askruisje?
Het askruisje is een teken van vergankelijkheid en bekering. Het ontvangen is een moment van inkeer; het zet je even stil bij je sterfelijkheid, en bij de weg van Christus die ons oproept tot een leven van eenvoud en rechtvaardigheid. Maar wat betekent dit askruisje in een tijd waarin de aarde zucht onder onze manier van leven? Hoe kan Aswoensdag ons niet alleen herinneren aan onze eigen vergankelijkheid, maar ook aan onze verbondenheid met de schepping?
As: onderdeel van de cyclus van het leven
In mijn tijd als ziekenhuispastor deelde mijn katholieke collega, diaken George Fleere, een bijzondere gedachte over het askruisje. Het kruisje is gevormd van de as van de verbrande palmtakjes van het Palmpasen daarvoor. Die takjes zijn gezegend met wijwater, dat daarvoor al gezegend was. Een dubbele zegen dus! Vervolgens gaat het askruisje gepaard met nóg een zegen. Wie het ontvangt, is dus driemaal gezegend.
Die drievoudige zegen is nog maar een understatement, verduidelijkte George. Want is al het water dat stroomt in de rivieren, neerdaalt uit de hemel of uit de kraan komt, niet ooit eens wijwater geweest? Als je het zo bekijkt, heeft het water dat wij drinken, al talloze zegeningen ontvangen!
Net als water is ook as onderdeel van de cyclus van het leven. Het is geen dood materiaal. In de natuur is as de vruchtbare grond waarin nieuw leven kan ontstaan. Na een bosbrand blijkt vaak dat de bodem rijker wordt, dat nieuwe zaden ontkiemen en de cirkel van leven doorgaat. Ook in ons eigen leven kunnen verbrande resten – van mislukking, verlies of verkeerde keuzes – de voedingsbodem worden voor groei en verandering.
Uitnodiging tot reflectie
De Veertigdagentijd die vandaag begint, nodigt ons uit om los te laten wat niet meer dient, om te vasten van datgene wat de aarde en onze ziel belast. Misschien betekent dit minder consumeren, minder verspillen, minder gehaast leven. Maar het betekent ook: meer aandacht voor de stilte, voor de aarde onder onze voeten, voor het ademhalen van de bomen om ons heen. Want al die dingen zijn niet vanzelfsprekend. Als we er vandaag wat meer bij stilstaan, zullen we ontdekken dat er zoveel redenen zijn voor dankbaarheid!
De vraag voor vandaag is: wat laten we achter in as, en wat willen we laten groeien?
Met Aswoensdag begint traditioneel de vastentijd. Misschien is dit de tijd om onze voetafdruk te verkleinen, om wat dieper stil te staan bij waar het leven werkelijk om draait, en de Aarde de ruimte te geven om te ademen en nieuw leven te dragen. Aswoensdag herinnert ons eraan dat wij stof zijn, ja – maar ook dat we deel uitmaken van de grote kringloop van leven, dood en opstanding.
Gebed
God van stof en sterren,
Leer ons te leven met de wijsheid van de as.
Help ons om los te laten wat niet meer dient,
Om vruchtbare grond te worden voor uw liefde en gerechtigheid.
Mogen wij in deze Veertigdagentijd leren om
Lichter te leven,
Dieper te ademen,
En bewuster te zorgen voor de aarde,
Uw schepping.
Amen.
Geef een reactie