Het verhaal van de muren van Jericho uit het Bijbelboek Jozua is fascinerend. Na de doortocht door de Jordaan wacht de Israëlieten een nieuwe uitdaging: de verovering van Jericho. Dit is een belangrijke stap in de vervulling van Gods belofte aan Abraham. Jozua ontvangt een opmerkelijke instructie: zes dagen lang moet het leger rondom de stad trekken, geleid door zeven priesters met ramshorens. Op de zevende dag moeten ze zevenmaal rond de stad trekken en luid juichen. En dan gebeurt het.. de muren van Jericho vallen om!
Het verhaal van Jericho klinkt misschien wonderlijk, maar het raakt aan iets fundamenteels: muren. Niet alleen fysieke muren, maar ook de onzichtbare muren die we rond ons hart bouwen. Hoe vaak beschermen we onszelf niet met barrières, gevormd door pijn, angst of teleurstelling? Hoe vaak staan we voor de muren van anderen, niet wetend hoe we die kunnen doorbreken?
Je kunt het verhaal van Jericho op veel manieren uitleggen, maar in deze blog zoom ik in op een belangrijk pastoraal aspect: de muren rond je ziel!
Muren in onszelf: het vermogen om liefde te ontvangen
Onze ziel heeft soms muren opgetrokken, bewust of onbewust. Misschien heeft het leven ons geleerd dat we onszelf moeten beschermen; dat kwetsbaarheid gevaarlijk is. Misschien hebben we pijnlijke woorden of afwijzing ervaren, waardoor we het moeilijk vinden om liefde en genegenheid toe te laten. Die muren lijken ons te beschermen, maar ze sluiten ook het goede buiten.
Het afstandelijke pleegkind
Vele jaren geleden leidde ik de kinderdienst in een kerk. Een van de vaste gasten was een meisje dat altijd werd gebracht door haar pleegmoeder. Op een dag raakte ik met de vrouw in gesprek en complimenteerde haar met haar fijne pleegdochter. “Thuis is dat wel anders hoor”, bekende de pleegmoeder. “Aan vreemden laat ze haar vriendelijke gezicht zien, maar haar buien bewaart ze voor mij.”
Deze pleegmoeder wilde niets liever dan dit meisje, dat aan haar zorg was toevertrouwd, liefde geven. Met die intentie was ze haar taak begonnen. Maar al haar pogingen botsten tegen een onzichtbare muur. Hoe dichterbij ze kwam, hoe harder het meisje zich verzette.
Als twee eenzamen zaten ze ’s avonds tegenover elkaar aan tafel. Geen knuffels, geen gesprekken bij de thee, geen kusje voor het slapengaan. Misschien misten ze het allebei wel even hard. De pleegmoeder wilde liefde geven, maar de pleegdochter kon het niet aanvaarden. Niet omdat ze haar pleegmoeder wilde kwetsen, maar omdat ze wilde voorkomen dat haar hart opnieuw beschadigd werd. Iets in haar was al vroeg gebroken.
Grenzen zijn nuttig en nodig
Misschien lijkt het verhaal van het pleegmeisje extreem, maar in wezen hebben we allemaal onze muren. In de beste situaties zijn dit de grenzen die we stellen voor onszelf. Elke stad heeft grenzen nodig om te kunnen bloeien. Dat geldt ook voor Jericho, en voor ons als individuen. Dat is de reden waarom Spreuken 25, traditioneel toegeschreven aan koning Salomo, het als volgt verwoordt:
“Zoals een stad met omvergehaalde muren, zo is iemand die zijn geest niet bedwang heeft.” (Spreuken 25:28)
Grenzen zijn niet alleen nuttig, maar ook van groot belang voor ons welzijn. De naam ‘Jericho’ onthult iets van de reden waarom. In de oorspronkelijke Hebreeuwse tekst staat יְרֵחוֹ (Jericho), wat zowel ‘maanstad’ als ‘geparfumeerde stad’ kan betekenen. Het eerste verwijst naar de maan die ’s nachts haar licht over de stad laat vallen. Het tweede herinnert aan de rijke natuur en de betoverende geur van bloemen en kruiden die de vruchtbare omgeving van Jericho sieren.
Jericho is de laagst gelegen stad ter wereld, prachtig gelegen in een vallei op ongeveer 260 meter beneden zeeniveau. De stad is beroemd om zijn statige dadelpalmen en balsemstruiken. Het is dan ook begrijpelijk dat die muren zo dik en ondoordringbaar waren, om al die schoonheid te beschermen.
Als muren ondoordringbaar worden
Op vergelijkbare wijze hebben ook wij muren nodig om ons hart en onze ziel te beschermen. Wanneer er een opening is, kunnen we met zorg kiezen wie we binnenlaten. Maar wat als die muren, zoals in het geval van Jericho, ondoordringbaar zijn? Dan sluiten we niet alleen anderen buiten, maar sluiten we ook onszelf in. Dat leidt vaak tot isolement, angst en een gevoel van eenzaamheid.
Een psychologe vertrouwde me toe: “Soms zit er iemand tegenover me die eruit ziet als een burcht; een ondoordringbare vesting. Aan de buitenkant straalt hij succes en kracht uit, en iedereen heeft ontzag voor hem. Maar naarmate we ons gesprek voortzetten, ontdek ik steeds meer dat er binnen die vesting een kwetsbaar, angstig vogeltje verscholen zit.”
Zoiets leidt gemakkelijk tot een impasse of zelfs tot een burn-out. De omgeving, die van buitenaf alleen die sterke burcht ziet, denkt dat deze persoon alles aankan. Ze belasten hem met taken zonder rekening te houden met zijn gevoelens of innerlijke kwetsbaarheid. Het is belangrijk om te beseffen dat we, terwijl we onszelf willen beschermen, ook de verbinding met anderen kunnen verliezen.
De stap naar bewustwording
Herken je dat, die muren rond je ziel? De eerste stap naar het doorbreken van onze eigen muren is bewustwording. Jozua ging niet zomaar op weg om de muren te doorbreken; hij gebruikte geen brute kracht. In plaats daarvan zocht hij zijn toevlucht in bezinning, in die diepe, heilige ruimte binnenin waar de Eeuwige tot ons kan spreken. Jozua luisterde aandachtig en volgde de aanwijzingen die hem ingegeven werden.
Zo mogen ook wij ons hart onderzoeken. Wat zijn de stenen die onze muur vormen? Zijn het oude wonden of angsten van vroeger? Zijn het overtuigingen zoals “ik ben niet goed genoeg”? Door stilte, gebed en reflectie kunnen we ons bewust worden van deze blokkades. Dat is al de eerste stap op de weg naar herstel!
De ramshoorn van Jericho is een veelzeggend element in het verhaal. Die symboliseert de kracht van een innerlijke doorbraak. Soms is er moed voor nodig om kwetsbaar te zijn, om hulp te vragen, of om een ander in vertrouwen te nemen. Wanneer we dat doen, storten de muren van ons hart in, en kunnen we weer vrij liefde ontvangen.
Muren bij onze naasten: hoe krijgen we toegang tot hun hart?
Net zoals wij onze muren hebben, zo hebben ook de mensen om ons heen die. Het kan gebeuren dat je iemand ontmoet met wie het contact moeilijk is. Mensen die aanvankelijk stug lijken, afstandelijk of zelfs kil. Misschien deel je je leven met iemand die zich zelden laat zien. Iemand die vriendelijk kan zijn, maar elk dieper gesprek over hun innerlijke drijfveren uit de weg gaat. Of die zich bij het minste conflict terugtrekt, als een gewond dier. Zulke mensen beschermen zichzelf, niet omdat ze ons niet mogen, maar uit angst of kwetsbaarheid. Hoe kunnen we hen bereiken op een manier die drempels verlaagt, in plaats van muren opwerpt?
De belangrijkste sleutel: erken de muur zonder oordeel. Een muur toont vaak een behoefte aan bescherming. Vraag jezelf af: “Wat heeft deze persoon meegemaakt waardoor ze gesloten zijn?” In plaats van direct de muur te doorbreken, ga er voorzichtig omheen, zoals de Israëlieten rond Jericho. Wees geduldig en bouw aan vertrouwen, zodat de ander zich veilig genoeg voelt om zich open te stellen.
De sleutel is liefde. Liefde is als de ramshoorn: het heeft een transformerende kracht die ons kan raken op manieren die we ons niet altijd kunnen voorstellen. Liefdevol luisteren, er zijn zonder te oordelen, en zelfs de kleinste gebaren van vriendelijkheid kunnen meer betekenen dan woorden ooit zouden kunnen uitdrukken. Soms hebben mensen gewoon wat tijd nodig om te begrijpen dat jouw intenties uit het diepst van je hart komen.
Alles op zijn tijd
Wanneer we iemand willen begrijpen, is het belangrijk om geduldig te zijn en niet gefrustreerd te raken als het niet meteen lukt. Respecteer hun tempo en wees bereid om los te laten als dat nodig is. Niet alle muren hoeven doorbroken te worden. Bid voor die persoon, vertrouw op Gods timing en blijf liefdevol en ondersteunend aanwezig.
Muren zijn niet onoverkomelijk
Het verhaal van Jericho laat ons zien dat muren – of ze nu fysiek of emotioneel zijn – te overwinnen zijn. Luisteren is de sleutel. Muren worden niet overwonnen door kracht, maar door open te staan voor ons hart en dat van anderen. Zoals de muren van Jericho vielen, kunnen ook de muren van ons hart worden afgebroken als we elkaar benaderen met mildheid, ontvankelijkheid en geduld.
Wanneer muren vallen, komt er ruimte voor nieuwe kansen en een diepere relatie met onze Bron en met elkaar. Het verhaal van Jozua toont dat alles zijn eigen tijd en proces heeft. Het is niet aan ons om doorbraken te forceren. Dat kan soms juist averechts werken, waardoor muren nóg hoger worden opgetrokken. Van Jezus mogen we leren dat onze grootste kracht ligt in kwetsbaarheid, liefde en genade. Als we die mindset omarmen, vallen die muren op het juiste moment wel om. Soms zelfs wanneer je dat het minst verwacht. ♡
Geef een reactie