Waarom goedkeuring zoeken van anderen je beperkt

Oordeel niet, dat is de wijze les van Jezus in de Bergrede. Wat maakt het soms zo moeilijk om je los te maken van de oordelen van anderen? Waarom laten we ons zo vaak beheersen door wat anderen ervan denken? Het antwoord ligt besloten in onze menselijke geschiedenis en ontwikkeling. Maar geen nood: er is een uitweg uit het mijnenveld van meningen!

Mensen zijn sociale wezens, het verlangen naar verbinding zit diep in ons. In vroegere samenlevingen, toen mensen vooral leefden als jagers en verzamelaars, was het essentieel om erbij te horen. Buiten de groep vallen kon letterlijk levensbedreigend zijn. Nu leven we in een compleet andere wereld, maar de lessen uit die oude tijd weergalmen nog altijd binnenin ons. Uitgesloten worden betekent niet meer letterlijk dat je sterft, maar het kan nog altijd diep snijden. Het voelt als een afwijzing die maakt dat je aan jezelf gaat twijfelen en die schadelijk is voor je zelfvertrouwen, levensvreugde en motivatie.

We lijken soms wel te bestaan bij de gratie van de ander, alsof onze eigenwaarde afhankelijk is van goedkeuring van buitenaf. Maar dat is een illusie.

Elke mening is een spiegel

Wat we gemakkelijk vergeten, is dat een mening vrijwel altijd een weerspiegeling is van de persoon die die mening heeft. Iemand oordeelt op basis van zijn of haar eigen ervaringen, overtuigingen, angsten en ideeën—kortom, door de bril van hun verleden. En die bril is meestal beperkt. Wanneer je dat doorhebt, ga je anders naar de meningen van anderen kijken. Zoals de psycholoog Wayne Dyer ooit opmerkte: “De mening van anderen is niet meer dan de mening van anderen.”

Een tijdje geleden kwam ik wat brieven tegen van een tante. Ze schreef hoe ze als tiener, samen met haar zusje, in een Hollands gastgezin belandde vanuit voormalig Nederlands-Indië. De gastvrouw vond de meisjes lui en onopgevoed, maar zegt dat iets over hun identiteit? Ze waren opgegroeid in een wereld waar het leven pas begint te bruisen wanneer de avondkoelte valt, en waar je eet wanneer je trek hebt – en niet alleen op vaste tijden, zoals toen in Nederland. De vrouw wist niets van het verhaal van de meisjes. Haar oordeel kwam voort uit de normen waarmee zij zelf was opgegroeid, en die zij belangrijk vond. Kortom, haar mening was een projectie van zichzelf.

Denk nu eens aan iemand die een sterke mening over jou heeft. Wat heeft deze persoon allemaal meegemaakt in diens leven? Welke waarden of overtuigingen tekenen deze persoon? Als je daarover nadenkt, wordt het duidelijk dat andere mensen ons nooit volledig zullen kunnen zien zoals we werkelijk zijn. Hun oordeel is grotendeels een reflectie van hoe ze zelf in het leven staan.

Wat we zien in anderen, zien we in onszelf

Er is een oud inheems-Amerikaans gezegde dat zegt: “Als je naar iemand anders wijst, wijzen er drie vingers terug naar jou.” Dit houdt een belangrijke waarheid in. Wat we bij anderen zien—of dat nu iets is wat we bewonderen of iets wat ons irriteert—zegt vooral iets over onszelf.

Irritatie over iemand kan een spiegel zijn. Stel dat je je stoort aan die collega met zijn warrige haar en non-conformistische ideeën. Misschien stoort zijn vrijheid je omdat je eigenlijk bang bent om de controle los te laten, en je wat meer te laten meevaren op de wind van creativiteit en inspiratie. Anderzijds, als je iemand bewondert, kan dat ook betekenen dat je eigenlijk bepaalde kwaliteiten in jezelf bezit die je nog niet volledig durft te omarmen.

Compassie als wegwijzer

Wanneer je jezelf leert om met compassie te kijken naar de mensen die je irriteren, verander je die irritatie in een kans om te groeien. Misschien zijn juist die mensen aan wie je je zo ergert, wel juist je grootste leermeesters! Ze tonen je die stukjes van jezelf die aandacht vereisen. En die mensen die je bewondert? Die weerspiegelen dingen in jezelf die het waard zijn om te omarmen. Zo wordt alles wat we buiten onszelf zien, een reflectie van wat er binnenin ons speelt.

Hoe laat je je minder sturen door meningen?

1. Besef dat meningen vaak projecties zijn. Als mensen naar ons kijken, dan zien ze zichzelf. Vaak zegt hun oordeel meer hen dan over ons.
2. Vraag je af waarom je andermans goedkeuring nodig hebt. Als we niet langer zelf goedkeuring zoeken, ontstaat ruimte om het aan anderen te gaan geven.
3. Doe wat je laat omwille van de goedkeuring van anderen. Durf te staan voor de waarheid waarin jij gelooft, en die te leven.
4. Blijf gewoon jezelf. Laat je licht niet dimmen door verwachtingspatronen die niet bij je passen, maar ga uit van je eigen kracht.

Volg jouw unieke pad

In haar boek ‘Verslaafd aan goedkeuring‘ getuigt de christelijke auteur Joyce Meyer hoe ze haar verslaving aan goedkeuring leerde los te laten door haar identiteit in Christus te ontdekken. Het is belangrijk te beseffen dat hoewel meningen van mensen ons kunnen verlammen en knechten, Gods liefde er altijd naar zal zoeken ons te bevrijden. Die vrijheid is niet zomaar een mooie bonus – die is essentieel om uit te groeien tot de mensen die we bedoeld zijn te zijn.

Goddelijk ontwerp

Zoals elk zaadje al een goddelijk ontwerp in zich draagt, zo is het ook met ons. Wanneer we stoppen met ons leven aan te passen aan de meningen van anderen, ontstaat er ruimte. Ruimte om te groeien, te bloeien, en trouw te zijn aan je diepste kern. Je ontdekt dat je vrij bent om je eigen keuzes te maken, los van de verwachtingen van buitenaf. En terwijl je dit pad bewandelt, kun je groeien in zelfcompassie. Wanneer je merkt dat je iemand beoordeelt, kijk dan eens naar binnen: welke drie vingers wijzen naar jou?

Door deze inzichten in de praktijk te brengen, baan je de weg voor een authentiek en overtuigend leven. Een leven dat niet langer bepaald wordt door wat anderen denken, maar dat wordt gedragen door jouw eigen kracht, waarden en dromen. Door de zaadjes die de Schepper in jou heeft geplant. Om te besluiten met Wayne Dyer: “Je hoeft je niet te laten leiden door de beperkingen van anderen. Het is al erg genoeg als zij zich daardoor laten leiden.”

Geniet van een veelbelovende nieuwe week 💚