Voor de vierde keer wordt op 4 november de Internationale Dag tegen Geweld en Pesten op School gehouden. Pesten gaat vaak gepaard met een gevoel van schaamte. Slachtoffers vragen zich af: “Ligt het aan mij?” Deze dag herinnert ons eraan hoe belangrijk het is om de stilte te doorbreken. Pesten raakt niet alleen de slachtoffers, maar de samenleving als geheel.
Een zaterdagavond in juli, de nacht was al ver gevorderd. In de stille uurtjes werkte ik aan een preek. Het thema was belangrijk en tegelijkertijd kwetsbaar: pesten. Nu kon ik algemene, veilige woorden kiezen, maar toch bleef er iets knagen. Zou ik mijn eigen ervaring delen?
Littekens
Ik twijfelde. Als pastor stel je je vaak op als gids; als iemand die de ander door het donker leidt. Maar hoeveel mag je delen van je eigen donker? Terwijl ik aarzelde, voelde ik het ongemak dat me al jaren vergezelt wanneer ik terugdenk aan mijn schooltijd. Maar misschien was dat dé reden om het wel te doen. Pesten laat littekens na die we liever verbergen. Juist daarom is het zo belangrijk het stilzwijgen te doorbreken.
De volgende ochtend, na de preek, kwamen een oma en haar kleindochter naar me toe. Ze bedankten me. De preek had hen bemoedigd, omdat ook zij te maken hadden gehad met pesten. Door mijn openheid voelden ze zich gehoord en gezien.
Pesten blijft omgeven door schaamte. Het tast je zelfbeeld aan en laat sporen na op je ziel. Erbij willen horen, gezien en aanvaard worden – het zijn fundamentele menselijke verlangens. Toch zijn die verlangens het eerste dat door pesten wordt ondermijnd. Veel slachtoffers hullen zich in stilzwijgen, uit angst voor hernieuwde afwijzing, en dragen hun pijn als een onzichtbare last met zich mee. Maar vandaag, op de Werelddag tegen Pesten, is het tijd om de schaamte te doorbreken.
De omslag maken
Pesten kan iedereen overkomen. Zelfs iconische sterren zoals Rihanna, Lady Gaga, Tom Cruise, Taylor Swift en Kate Winslet werden ooit gepest. Wat hen in hun jeugd zo kwetsbaar maakte, is uiteindelijk een bron van kracht geworden. Er schuilt iets bijzonders in anders-zijn; in de dingen die ons uniek maken en onderscheiden van de massa. Maar voordat we die kracht kunnen omarmen, moeten we een omslag maken – van schaamte naar acceptatie, van afwijzing naar verbondenheid.
Pesten aanpakken vraagt om meer dan regels en protocollen. Er is een cultuuromslag nodig. Scholen en werkplekken moeten een klimaat creëren waar diversiteit gevierd wordt, en iedereen zijn of haar verhaal kan delen. In plaats van homogeniteit als norm te nemen, moeten we leren om naar elkaar te luisteren, verschillen als iets waardevols te zien en de kracht ervan te benutten. Een inclusieve samenleving komt pas echt tot leven als iedereen mee kan doen.
Pesten raakt iedereen
Het was goed dat ik niet heb gezwegen. Pesten is niets om je voor te schamen. Het is een onrecht dat we alleen kunnen aanpakken door open te zijn over onze ervaringen. Alleen zo kunnen we bouwen aan een veelkleurige en rechtvaardige wereld. Pesten schaadt niet alleen het slachtoffer; het raakt ons allemaal en verarmt de samenleving. Uiteindelijk is iedereen gebaat bij een wereld waarin elk talent de ruimte krijgt om te groeien.
Wil je meer weten over pesten? Meer informatie is te vinden op de websites Allesoverpesten en Grenswijs.
Geef een reactie