In onze tijd, waarin geloof steeds meer wordt uitgedaagd door de moderne wetenschap en de neiging om teksten letterlijk te interpreteren, is het soms verleidelijk om dergelijke verhalen als onwaarachtig af te wijzen. Mensen zeggen al snel: ‘Dat kan niet! Mensen kunnen niet op water lopen’ en leggen het verhaal opzij. Maar dit verhaal is meer dan tweeduizend jaar oud en heeft de tand des tijds doorstaan. Wat is het geheim achter dit verhaal?
Wonderverhalen verliezen aan zeggingskracht als we ze eenzijdig benaderen vanuit de vraag: ‘Is het echt wel zo gebeurd?’ Soms kan het nuttig zijn om de vraag centraal te stellen: ‘Waarom wordt dit verhaal verteld?’ Als we die lens opzetten, onthult het verhaal van Jezus op het water een diepere levensles.
Sterke tegenwind
Laten we het verhaal eens in zijn context bekijken. Na de wonderbaarlijke spijziging van een menigte dringt Jezus er bij zijn discipelen op aan om in een boot te stappen en het meer van Galilea over te varen naar Betsaïda. Vervolgens stuurt hij de menigte weg, neemt afscheid van zijn discipelen en gaat alleen de berg op om te bidden.
Jezus blijft op de berg terwijl de avond valt. Tegen de vierde nachtwake – tussen drie en zes uur ’s ochtends volgens de oude Joodse en Romeinse tijdsindeling – ziet hij dat zijn discipelen in problemen verkeren. Ze bevinden zich midden op het meer en worstelen tegen de sterke tegenwind.
Symboliek van de berg
De berg neemt een belangrijke plaats in in dit verhaal. We zien de berg niet alleen terug in de verhalen van Mozes of Elia, maar ook in andere spirituele tradities zoals het boeddhisme, hindoeïsme en soefisme is de berg een symbool van ontmoetingen met het goddelijke. Voor mijn oma, die opgroeide in Indonesië, vertegenwoordigde de berg een plek om je met God verbonden te voelen. De berg biedt een prachtig uitzicht en een gelegenheid voor vernieuwing en reflectie, en kan ons helpen om boven de alledaagse zorgen uit te stijgen en nieuwe perspectieven te zien. In de Lage Landen is het lastig om de dichtstbijzijnde berg te vinden, maar de berg kan ook een symbolische plek zijn: door te bidden, te mediteren of een stille wandeling te maken, kunnen we dichter bij onze Schepper komen.
Verwachtingspatronen doorbreken
Wanneer Jezus de berg afdaalt om bij zijn discipelen te zijn, ziet hij dat ze in moeilijkheden verkeren. Dat getuigt op zich al van een horizon verruimende visie, want het Meer van Galilea (ook bekend als het Meer van Tiberias of Gennesaret) strekt zich ongeveer 21 kilometer uit in lengte en 13 kilometer in breedte op het breedste punt. Als de discipelen halverwege het meer zijn, zouden ze ongeveer 6,5 kilometer van de dichtstbijzijnde oever moeten zijn. Normaal gesproken verdwijnen objecten door de kromming van de aarde na ongeveer 4,8 kilometer uit het zicht.
Het staat buiten kijf: Jezus doorbreekt herhaaldelijk onze menselijke verwachtingspatronen in de evangelieverhalen. Hij weigert simpelweg te conformeren aan wat als onmogelijk wordt beschouwd en ziet in plaats daarvan mogelijkheden. Jezus neemt het voortouw en verandert zelfs het wateroppervlak in een pad.
Water en aarde
Wanneer de discipelen Jezus zien, overvalt hen een golf van angst omdat ze denken dat Hij een geest is. Ze raken in paniek en roepen: “Wie is dat? Dat moet een spook zijn!” Ze houden hem voor iets kwaadaardigs en gevaarlijks, omdat over water lopen normaal gesproken niet tot de menselijke capaciteiten behoort.
Water is niet bedoeld om als pad te fungeren, dat is iets wat we instinctief aanvoelen. Water en aarde zijn totaal verschillende elementen met unieke eigenschappen. Aarde is stevig en biedt een solide ondergrond waarop we kunnen lopen, terwijl water door zijn flexibelere dichtheid geen vaste ondersteuning biedt en mensen doet zinken.
Als mensen hebben we van nature een ambigue relatie met water. Aan de ene kant is het een bron van leven, onmisbaar voor ons welzijn, maar aan de andere kant ook een bron van gevaar. We waarschuwen onze kinderen om niet te dicht bij water te komen, omdat we ons zorgen maken dat ze nat kunnen worden, kunnen vallen of zelfs kunnen verdrinken.
Wie wordt er niet af en toe overweldigd door angst voor water, vooral wanneer het zich onvoorspelbaar gedraagt? De discipelen beseffen maar al te goed dat de zee hun graf zou kunnen worden, en die vrees neemt toe wanneer ze de opkomende storm zien.
Des te opmerkelijker is het dat Jezus volkomen onverstoorbaar lijkt te zijn door de storm. In plaats van zich te laten intimideren door de onstuimige elementen, zet hij vastberaden de eerste stap en beweegt moedig voorwaarts. Daarmee volgt Jezus in de voetsporen van Mozes. Hij baant wegen daar waar anderen ze nooit zouden zien, zelfs al moet hij daarvoor het water bedwingen.
Je comfortzone verlaten
Is dit verhaal uniek? Zeker niet; de Bijbel staat vol met ongebruikelijke wegen en wonderen. Vele verhalen dagen ons uit om onze comfortzone te verlaten en het onbestemde te omarmen. Maar vaak kiezen we juist voor de gebaande paden omdat ze veilig en vertrouwd zijn.
Tijdens het schrijven van deze tekst werden mijn gedachten weer bepaald bij een pelgrimstocht die ik onlangs aflegde. Nauwlettend volgde ik de route van mijn app, maar door waterplassen op het pad zakte één voet weg in de modder. Het gevolg: ik raakte uit balans en viel voorover met mijn gezicht in het troebele water. Dat deed me beseffen dat platgetreden paden slijten en veranderen. Soms moeten we verder kijken dan de horizon en nieuwe wegen ontdekken.
God is altijd aanwezig
Grote kans dat Jezus zijn discipelen hiertoe wilde uitdagen. Want waarom oefende hij druk op ze uit om zonder hem in een bootje het meer van Galilea op te varen? Misschien wilde hij hen uit hun comfortzone halen en nieuwe en ongebruikelijke perspectieven leren ontdekken. Hun bootje kan symbool staan voor ons leven – kwetsbaar en stormachtig.
Als Jezus bij zijn discipelen aan boord komt, kalmeert hij de storm en spreekt woorden van geruststelling uit.
“Houd moed. IK BEN, vreest niet.” (Marcus 6:50)
Deze woorden verwijzen naar het Tetragrammaton, de Hebreeuwse naam waarmee God zich in het Oude Testament openbaarde (יהוה, IK BEN (DIE IK BEN)). Ze herinneren ons eraan dat God aanwezig is, zelfs wanneer we dat niet altijd zien of ervaren.
De vraag is waar wij onze hoop en kracht vinden in moeilijke tijden. Van de weg die Jezus voorleefde, kunnen wij leren dat het belangrijk is om in tijden van onzekerheid en twijfel af en toe ‘de berg op te gaan’ en te zoeken naar een moment van rust en sereniteit. Zelfs wanneer de stormen om ons heen woeden, mogen we niet vergeten hoeveel troost en kracht een heldere visie kan bieden.
Het was angst die de discipelen op het water in paniek bracht en hen ervan weerhield Jezus te herkennen. Dit verhaal spoort ons aan om een breder perspectief te hebben en niet ontmoedigd te raken door beperkingen en onmogelijkheden, maar om te geloven in de mogelijkheid van wonderen.
In de voetsporen van Jezus
“Wees moedig, IK BEN; vrees niet” Woorden die ons ook vandaag uitdagen. Resoneren ze met ons hart? Durven we de eerste stap te zetten naar nieuwe doelen, zelfs als ze buiten onze normale ervaring vallen?
Onze Bron, of we die nu God, de Eeuwige, de Onnoembare of de Aanwezige noemen, is een onvoorstelbare kracht die ons helpt om door moeilijkheden heen te komen en een betere wereld te creëren. We mogen vertrouwen op deze kracht en elkaar steunen in tijden van kwetsbaarheid.
De uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, zijn zonder twijfel enorm, maar gelukkig hoeven we dit niet in ons eentje te doorstaan. We mogen erop vertrouwen dat God ons zal bijstaan om nieuwe wegen te ontdekken en ons doel te bereiken, zelfs wanneer het leven ons zwaar op de proef stelt.
Misschien is dit wel de dag om je focus te vernieuwen en vol vertrouwen vooruit te gaan. Wie weet is dit een uitgelezen kans om nieuwe wegen te ontdekken en je innerlijke kracht te omarmen. Om je niet te laten intimideren door de stormen van het leven maar om, in de voetsporen van Jezus, over het water te wandelen. ✿
Reflectievragen
- Over het water wandelen. Wat betekent dat voor jou persoonlijk?
- De storm trotseren. Welke stormen brengen je uit balans, en wat zou je kunnen doen om (meer) visie en/of vertrouwen te ontwikkelen?
- De eerste stap zetten. Hoe zou jij de eerste stap kunnen zetten op weg naar een doel of droom?
DISCLAIMER
Dat ik hier een allegorisch perspectief behandel, betekent niet dat ik niet in wonderen geloof. Voor wie ogen ontwikkelt om ze te zien, gebeuren wonderen elke dag. Ik wens mijn toehoorders en lezers dan ook een wereld vol met wonderen toe 🌹✨
Geef een reactie