Een bijzondere nacht in Gibeon stelt Salomo voor een unieke keuze. Wat zou jij vragen als God je alles gaf wat je wilde? Rijkdom, macht of roem? Salomo koos voor iets waardevollers: een opmerkzaam hart om recht te kunnen spreken, inzicht om goed van kwaad te onderscheiden. Niet uit eigenbelang, maar om zijn volk te kunnen dienen.
Wat zal er door Salomo zijn heengegaan toen hij die vraag kreeg? We vinden het niet terug in de tekst, maar mogelijk heeft hij toch even geaarzeld. Hij had immers kunnen vragen om een date met de mooiste vrouw ter wereld, om excessieve rijkdom of om macht over alle koninkrijken ter wereld.
Geld, seks en macht
Geld, seks en macht – dat zijn de drie grote verleidingen die door de eeuwen heen veel wereldleiders ten val hebben gebracht. Op zich geen slechte dingen, maar het gevaar schuilt in de verleidingskracht ervan. Geld, seks of macht worden makkelijk het centrum van ons zonnestelsel. Als het najagen ervan de spil wordt van ons bestaan, raakt ons leven uit balans. Dan gaat al onze energie naar de tijdelijke dingen van deze wereld en verliezen we het uitzicht op Gods grotere plan met ons leven.
Ondergekwalificeerd
Toen Salomo tijdens die nacht in Gibeon de vraag kreeg wat hij wilde, had hij al deze dingen kunnen vragen – zelfs allemaal tegelijk. Maar wat doet Salomo? Hij verrast ons door zijn nederigheid. In plaats van zijn bucketlist op te sommen, begint hij over zijn zorgen en twijfels. Salomo is in een leiderschapspositie geplaatst waarvoor hij zich ondergekwalificeerd voelt. Hij heeft de troon overgenomen van zijn vader koning David, maar hoe moet hij als jongeman nu rechtspreken over een volk dat niet te tellen is? Een job die te hoog gegrepen is, kan een flinke last op je schouders zijn. Vragen als: “Kan ik dat wel? Wat als ik er een puinhoop van maak?” houden ook vandaag veel mensen uit de slaap. Misschien herken je het wel.
Salomo voelt zich ondergekwalificeerd voor de taak die hij moet vervullen. Dat maakt dat er die nacht in Gibeon misschien nog wel een grotere verleiding was dan seks of macht. Salomo had immers ook kunnen vragen: “Heer, verlos me van deze functie die ik niet aankan!” Als je job een dagelijks juk is, dan is het wel zo fijn als iemand het achterdeurtje openzet en je een flinke zak met geld meegeeft. Salomo moet ongeveer twintig jaar zijn geweest toen hij koning van Israël werd. Een leeftijd waarop veel mensen nog volop hun plek in de wereld ontdekken door te studeren, te reizen en te feesten met zijn vrienden. Als Salomo God had gevraagd om verlossing van zijn functie, dan zou hij vrij zijn geweest om zijn leven in te vullen zoals hij wilde. Maar dat is niet wat Salomo doet. plaats daarvan vraagt hij:
“Geef dan uw dienaar een opmerkzaam hart, om recht te kunnen spreken over Uw volk, om met inzicht onderscheid te kunnen maken tussen goed en kwaad, want wie zou over dit machtige volk van u kunnen rechtspreken?”
1 Koningen 3:6-7
Dat is het gebed dat God behaagt. Salomo’s keuze wordt beloond met een overvloed aan wijsheid, meer dan wie dan ook op aarde ooit gehad heeft. En de zegen strekt zich nog verder uit. Salomo krijgt ook wat hij niet had gevraagd: een grote rijkdom en macht.
Zoals Salomo naar Gods wijsheid zocht en die in zijn leven tot uiting bracht, zo wil God ook in ons leven werken. De Romeinenbrief van de apostel Paulus (8:28-30) herinnert ons eraan dat God alle dingen ten goede doet meewerken voor wie Hem liefhebben en volgens Zijn voornemen geroepen zijn. Wat betekent dat voor ons?
Gods droom voor ons leven
Zoals God een droom had met het leven van Salomo, heeft God ook een droom voor ons leven. Er is een persoonlijke roeping die we mogen ontdekken, maar ook een gedeelde roeping die ons allemaal bindt. We zijn samen geroepen om toe te groeien naar het evenbeeld van Jezus Christus (Romeinen 8:29). Dat is geen kleurloos bestaan vol met strenge regels en wetten, integendeel! God nodigt ons uit tot een leven doordrenkt met Zijn liefde, genade en wijsheid. Een leven dat een verschil maakt voor anderen en Gods glorie weerspiegelt.
We hoeven die weg gelukkig niet op eigen kracht te gaan. We hoeven niet over het water te kunnen lopen om iets van Christus te weerspiegelen. Net zo min als Salomo complete encyclopedieën uit zijn hoofd moest leren om ware wijsheid te ontvangen. Onze Schepper kent onze zwakheden en angsten. God weet als geen ander dat wij beperkt zijn. Hij vraagt geen perfectie van ons, maar nodigt ons uit om ons vertrouwen op Hem te stellen, aangezien Gods kracht zich pas ten volle in onze zwakheid openbaart.
Salomo is zich zeer bewust van zijn zwakheden. Maar juist door die eerlijk voor het voetlicht te brengen, slaagt hij voor zijn testcase. Salomo’s antwoord is voor God het signaal dat Hij hem veel gaven kan toevertrouwen, omdat Salomo ze niet zal gebruiken voor eigen gewin maar om zijn volk te dienen.
Selfiecultuur
Er zijn van die teksten om op een prikbord te hangen of in je hart te bewaren, en het gebed van Salomo is er zo één. Door die woorden te reciteren of erover te mediteren, eren we niet alleen God maar oefenen we ook onszelf om verder te kijken dan onze eigen belangen. Dat is allesbehalve vanzelfsprekend in een wereld die ons juist aanmoedigt om voortdurend het accent bij onszelf te leggen. Om voor jezelf te kiezen omdat je het waard bent. Om zelfbewust en zelfstandig te zijn, te streven naar zelfexpressie en zelfactualisatie, op zoek te gaan naar jezelf of contact te leggen met je hogere zelf. In dat opzicht leven we in een selfie-cultuur.
Maar de boodschap van vandaag daagt ons uit om niet mee te gaan in die trend. In een wereld vol zelfgerichtheid en oppervlakkigheid roept God ons op om onze focus te verleggen. Om verder te kijken dan onszelf. Hij zoekt mensen die bereid zijn hun leven in dienst te stellen van iets groters. Mensen die hun kennis en vaardigheden inzetten om te dienen, te zegenen en anderen te inspireren.
Salomo was zo iemand. Zijn verlangen naar wijsheid en zijn nederige hart maakten hem tot een zegen voor zijn volk en voor de wereld. Zo kunnen ook wij een verschil maken als we ons hart openstellen voor Gods wijsheid en liefde.
Is dat geen mooie uitdaging? Moge Gods oneindige wijsheid en liefde ons leiden en vormen, zodat we een zegen worden voor anderen en onze wereld. Vandaag, morgen en voor altijd! Amen.
Dit is de tekst van de preek van zondag 30 juli 2023 in de protestantse kerk van Maria-Horebeke (B).
Meer lezen?
- 1 Koningen 3:5-12
- Romeinen 8:28-39
Geef een reactie