Numeri 27 · Johannes 10
In een tijd waarin leiders het nieuws domineren met macht en eigengewin, stelt de Bijbel een radicaal andere vraag: wat als de grootste daad van een leider is om zijn eigen comfort op te geven uit liefde voor anderen?
We leven in een tijd van luid leiderschap. Wereldleiders die zichzelf als moreel kompas presenteren. CEO’s die zichzelf tot merk maken. Influencers die aandacht verhandelen alsof het geld is. Macht lijkt opnieuw belangrijker dan verantwoordelijkheid.
En dan is daar Mozes.
In Numeri 27 ontmoeten we hem als een man van 120 jaar. Een mens aan het eind van zijn leven. Zijn lichaam heeft zijn biologische bovengrens bereikt — wetenschappers zijn het erover eens dat die ligt rond de 120 à 122 jaar.
Een laatste opdracht aan Mozes
Maar in plaats van een rustige dag te kunnen doorbrengen, wacht Mozes een laatste klim. God vraagt hem de berg Nebo te beklimmen, met 817 meter de hoogste top van de bergketen Abarim.
Niet omdat het makkelijk is, maar omdat er nog iets is dat hij moet zien.
En iets dat hij moet doorgeven.
Abarim betekent letterlijk: overgang.
— ✦ —
Vier fasen, één vraag
Een mensenleven kent meerdere overgangen. Er zijn grofweg vier fasen:
- De fase van leren en ontdekken.
- De fase van opbouwen en onderweg zijn.
- De periode van de piek, het gas terugnemen.
- En ten slotte: de fase van uitrusten
Mozes bevindt zich duidelijk in die vierde fase. Een fase waarin mensen de balans opmaken van hun leven. De vraag die zich dan aandient, is eerlijk en indringend:
“Heb ik gegeven wat ik had? Heb ik mijn tijd, aandacht en energie besteed aan de juiste dingen?”
De kunst van acceptatie
Mozes heeft veertig jaar leidinggegeven in de woestijn. Een weg vol weerstand, twijfel en momenten van falen.
En nu, op het einde, wordt hij geconfronteerd met een harde werkelijkheid: hij zal het beloofde land niet binnengaan.
Geen afronding zoals gehoopt. Geen eind goed, al goed. De droom waarvoor hij heeft geleefd, blijft onvervuld.
Het is zoals het is.
Dat is misschien wel één van de moeilijkste vormen van wijsheid.
— ✦ —
De laatste wens van Mozes
En toch…
Als zijn einde nadert, bidt Mozes niet voor zichzelf.
Hij vraagt om een opvolger:
“Heer, u bepaalt hoe lang alle mensen op aarde leven. Wijs daarom iemand aan die na mijn dood goed leiding kan geven. Want de Israëlieten hebben een leider nodig, zoals schapen een herder nodig hebben.” – NUMERI 27:15-17
Jozua wordt aangewezen als zijn opvolger. Mozes legt hem de handen op, zegent en laat los.
— ✦ —
Het leiderschap van de goede herder
Jezus pakt deze lijn verder op in het Johannesevangelie (hoofdstuk 10). Hij schetst het portret van de goede herder en zet dat scherp af tegen twee andere leiderstypen: de dief en de huurling.
De goede herder kent zijn schapen bij naam. Hij loopt vóór hen uit. De goede herder blijft aanwezig, ook als er gevaar dreigt. Hij zoekt niet eerst zijn eigenbelang, maar dat van de groep.
De dief komt alleen om te stelen, te slachten en te vernietigen. Nadat hij zijn graai gedaan heeft, verdwijnt hij met de noorderzon.
De huurling werkt vooral voor de honorering. De mensen gaan hem niet ter harte. Als er een wolf nadert, laat hij de groep in de steek om zijn eigen hachje te redden.
De slechte leider gebruikt mensen voor zijn eigen belangen.
De goede leider gebruikt mensen niet — hij dient hen.
Het is diezelfde beweging die we bij Mozes zien: leiderschap dat niet zichzelf dient, maar anderen. Goede leiders bieden mensen een vruchtbare bedding en helpen hen tot bloei te komen.
— ✦ —
Impact: de zin van ons handelen
Maar dit gaat niet alleen over grote leiders.
Het gaat ook over ons.
Hoe vaak zijn we niet bezig met taken, roosters, opbrengsten, lijstjes die af moeten? Allemaal nuttig en waardevol. Maar belangrijker dan wat we doen, is wie we zijn in ons werk.
Ik stond eens in een lokale chocoladewinkel.
De vrouw achter de toonbank was moe. Ze werkte tot laat, haar schouders deden pijn. Terwijl ze een doosje pralines inpakte, bekende ze dat ze het soms even niet meer zag zitten.
Ik vroeg haar:
“Wat denkt u dat het met iemand doet om zo’n doosje te krijgen?”
Ze werd stil en kreeg tranen in haar ogen. Alsof ze zich dat voor het eerst weer herinnerde: de impact van haar werk op anderen.
— ✦ —
Zingeving is een oerbehoefte
We verliezen soms zo gemakkelijk het zicht op het waarom van ons handelen.
Terwijl juist dát de bron is: niet status of geld, maar betekenis. Iets kunnen betekenen voor een ander. Of breder: iets kunnen bijdragen aan de samenleving.
Een vraag die we onszelf zo af en toe mogen stellen:
Waarom doe ik wat ik doe?
Mozes en Jezus brachten geen mensgericht leiderschap omdat ze softe naïevelingen waren. Integendeel: ze begrepen iets waar de psychologie inmiddels decennia onderzoek aan heeft gewijd: zingeving is geen luxe. Het is een oerbehoefte.
We komen ter wereld, afhankelijk van de zorg en liefde van anderen.
En zo gaan we ook weer.
Waarom besteden we dan zoveel van de tussentijd aan concurrentie, macht en de illusie van onafhankelijkheid?
Mozes beklom de berg. Hij zag het land. En hij liet los.
Niet omdat zijn leven vlekkeloos was, of omdat hij alles had bereikt. Zijn roeping was zwaar, zijn weg soms kronkelig, zijn fouten reëel en hun gevolgen echt.
Maar op het einde legde hij zijn handen op Jozua’s hoofd, zegende hem en liet los…
in het vertrouwen dat hij niet alles hoefde te voltooien.
En misschien is dat genoeg.
Fijne zondag 💚
Geef een reactie