Na een ochtend gastlessen geven aan een middelbare schoolklas in Lier stapte ik op de trein naar huis. De gesprekken met de leerlingen galmden nog na in mijn hoofd: hun vragen over zin, toekomst, religie en zorg voor elkaar. Een gevoel van dankbaarheid overviel me.
Terwijl het landschap voorbijgleed, scrolde ik wat door sociale media. Mijn oog bleef hangen bij een bericht van een kennis.
“Ik ben een stuk chagrijn.”
“Niemand ziet me graag.”
“Niemand heeft me nodig.”
Het zijn woorden die je zomaar kunt denken – of schrijven – wanneer je je somber voelt. Op zich is het goed om gevoelens van verdriet of eenzaamheid uit te spreken. Maar tegelijk vroeg ik me af: wat gebeurt er wanneer we zulke woorden telkens opnieuw over onszelf uitspreken?
De kracht van woorden
De Bijbel herinnert ons eraan dat woorden een diepgaande impact hebben. In Spreuken 18:20-22 lezen we dat woorden als zaadjes zijn: wat we zaaien, bepalen de vruchten die we oogsten. Woorden bezitten een scheppende kracht; ze beïnvloeden niet alleen onze kijk op de wereld, maar ook hoe we naar onszelf kijken.
“Iemands woorden vullen zijn hart, met goede dingen als het goede woorden zijn, met kwade dingen als het kwade woorden zijn. Op de tong liggen zowel dood als leven: wie aan een van beide de voorkeur geeft, zal de vruchten daarvan plukken.”
Psychologen zouden dit misschien een self-fulfilling prophecy noemen. Wat we voortdurend herhalen, begint ons denken te kleuren. Woorden werken als een mantra: ze dringen langzaam door in ons onderbewustzijn.
Zo kan een gedachte gaandeweg uitgroeien tot een overtuiging. En een overtuiging kan uiteindelijk onze werkelijkheid gaan vormen.
Twee innerlijke landschappen
In ons leven bewegen we vaak tussen twee fundamentele mindsets: schaarste en overvloed.
Wanneer we leven vanuit schaarste, richten we onze blik vooral op wat ontbreekt: op wat we niet hebben, niet kunnen, niet zijn.
Misschien klinkt er ergens vanbinnen een stemmetje dat je influistert:
Je bent niet goed genoeg.
Je doet alles fout.
Niemand zit op je te wachten.
Voor veel mensen zal die innerlijke criticus herkenbaar zijn. Het bijzondere is: dat stemmetje kan heel realistisch klinken. Maar wanneer we ernaar blijven luisteren, worden we onzeker en voorzichtig. We trekken ons terug, uit angst om fouten te maken.
Zo kan een gedachte van gebrek langzaam wortel schieten in onze ziel.
Woorden van overvloed
Maar er is ook een andere mogelijkheid.
We kunnen ervoor kiezen om woorden van overvloed te spreken.
Niet door pijn of verdriet te ontkennen, maar door bewust ook te kijken naar wat wél aanwezig is.
Dankbaarheid is daarbij een sleutel.
Op de trein stelde ik me voor hoe mijn kennis zich zou voelen als ze een week lang elke dag positieve woorden over zichzelf zou uitspreken. Als ze zou oefenen in het zien van wat goed is – in haarzelf en in haar leven.
Grote kans dat haar innerlijke landschap langzaam zou veranderen.
De oefening van dankbaarheid
Toen ik thuis kwam, viel de avond langzaam over de tuin. Ik probeerde de dag te overdenken.
Hoeveel gedachten van gebrek had ik toegelaten?
En hoeveel gedachten van overvloed?
Ik besloot mijn zegeningen te tellen.
En terwijl ik bad, gebeurde er iets onverwachts. Het was alsof mijn ogen opnieuw geopend werden.
Ik zag de fruitschaal op tafel.
De rijzige berk in de tuin die zich – ondanks zijn leeftijd – nog altijd kranig uitstrekte naar de zon.
Ik dacht aan het eten dat ik samen met mijn familie had gedeeld.
Aan de vioolklanken die opstegen uit de kamer waar mijn zoon aan het oefenen was.
Aan het zonlicht van vandaag.
Aan de leerlingen in mijn klas, hun jeugdige energie, hun oprechte vragen, hun zoektocht naar betekenis. Wat een mooie mensen toch.
En plots zag ik het weer.
De natuur houdt ons geen wereld van schaarste voor, maar een wereld van overvloed. Overal om ons heen wordt leven gegeven, gedeeld en vernieuwd. Maar het is aan ons om onze ogen te openen en het werkelijk te leren zien.
Eco-spiritualiteit: leren zien wat er al is
Eco-spiritualiteit begint vaak met een eenvoudige verschuiving van aandacht.
Wanneer we kijken door de ogen van dankbaarheid, zullen we ontdekken dat het Leven ons voortdurend iets schenkt: voedsel, muziek, bomen, mensen, zonlicht.
De aarde leeft van overvloed.
En wij mogen daarin delen.
Misschien begint een betere wereld niet bij grootse plannen of oplossingen van wereldleiders, maar bij iets kleiners: bij de woorden die we spreken. over onszelf. over elkaar. en over de aarde.
Woorden hebben de kracht om te vernietigen.
Maar ze kunnen ook wortel schieten – en uitgroeien tot een boom des levens die overvloedig haar zoete vruchten in deze wereld schenkt.
Reflectievraag
Wat voor overvloed zag jij vandaag op je pad? Waar ben je dankbaar voor?
Geef een reactie