Van duisternis naar daglicht

Wat ik leerde over hoop, depressie en het echte medicijn

Waarom verliezen zoveel mensen vandaag de moed? We worden overspoeld door newsfeeds die inspelen op woede of angst. Maar wat als die stroom een cocon van wanhoop weeft? In deze blog neem ik je mee naar een ontmoeting met iemand die het leven niet meer zag zitten — en laat ik zien wat het betekent om op zo’n moment gewoon aanwezig te zijn. Niet met oplossingen, maar met licht en liefde.

Terugwandelend naar de trein na een interview, echoën de woorden van Bart Bode (Ecokerk) nog na: “Zoveel mensen voelen zich depressief. Het is alsof ze opgesloten zitten in een cocon van negativiteit waar ze niet meer uitkomen.”

Een belangrijke oorzaak: het nieuws. De constante stroom van berichten die dagelijks over ons wordt uitgestort, alsof het de ultieme waarheid over de wereld weerspiegelt. Maar die stroom is niet neutraal. Hij is gekleurd. Door koppen die angst en ontzetting oproepen, want dat scoort het best. Journalisten weten maar al te goed dat dit de meeste clicks en likes oplevert.

Waarom nieuws ons zieker maakt dan wij denken

Nieuwsfragmenten delen de wereld op in goed en fout, zwart en wit. Niet omdat dat de ware realiteit is, maar omdat het aansluit bij hoe menselijke breinen – én algoritmen – functioneren. Zwart-witdenken biedt schijnzekerheid aan mensen die zich verloren voelen in een complexe wereld.

En dat is precies wat het nieuws vaak zo verslavend maakt: het biedt structuur, duidelijke vijandbeelden, en de illusie dat je weet hoe de wereld werkt. Maar in werkelijkheid werkt het eerder als een sluipend gif dan als een medicijn. Je merkt het pas als je levenslust vervaagt, als passie plaatsmaakt voor cynisme en moedeloosheid.

Mensen zeggen dan: “Het gaat slecht met de wereld. Alles gaat naar de knoppen. Wat kunnen wij daaraan doen?” Ze noemen zich realist, maar vergeten de positieve verhalen. Ze vergeten hun eigen kracht.

Het kleinste zaadje kan een levensboom worden

Onlangs begeleidde ik iemand die het leven niet meer zag zitten. Te veel tegenslag, innerlijke pijn, chaos. Zijn vraag was rauw en eerlijk: “Zou het niet beter zijn als de wereld van me verlost was?”

In onze donkerste momenten kunnen zulke gedachten zich opdringen. Ze vertellen niet dat ons leven waardeloos is, maar dat we zo niet verder wíllen leven. Ze zijn een noodkreet: deze situatie moet stoppen.

Zoals Scandinaviërs in de poolnacht snakken naar de zon, zo snakt de ziel op zulke momenten naar licht. Geen mens is gemaakt om voor altijd in het donker te leven.

Zelfdoding is zelden een verlangen naar de dood. Het is een verlangen naar een ander leven

Zelf heb ik die tunnel ook gekend

Als tiener werd ik gepest. Ook thuis vond ik niet altijd een safe space. Tijdens de pauzes slenterde ik eenzaam door het park om aan mijn pesters te ontkomen. De wereld voelde als een doolhof zonder uitweg. Maar steeds als mijn gedachten afdwaalden naar de dood, herinnerde het park me aan de overwinningskracht van het Leven.

Pas achteraf zie ik hoe bepalend die periode is geweest. Ik leerde vechten, groeien tegen de stroom in, vertrouwen op mijn innerlijke kompas en levenspad, en het Licht herkennen – zelfs in de diepste duisternis.

Mijn vader zei ooit: “Onkruid vergaat niet.” Hij heeft gelijk gekregen. En meer nog: onkruid kan prachtig bloeien.

Een arm om de schouder in plaats van oordelen

Vandaag probeer ik niet alleen mijn eigen innerlijke kind te omarmen, maar ook dat van anderen. Tegen iedereen die zich door donkere tijden worstelt, wil ik zeggen:

Je situatie is niet blijvend.

Net zoals de nacht reëel is, is de zonsopgang dat ook. Duisternis en licht wisselen elkaar af, evenals regen en zonneschijn, herfst en lente. De natuur zelf weerspiegelt dat alles stroomt, geen enkele situatie is voor altijd blijvend. Hoe zwart de nacht ook lijkt, eens komt de zon op.

De Korachieten, Israëlitische zangers in de Joodse tempel, bezingen dit prachtig in Psalm 42:6-7:

Wat ben je bedroefd, mijn ziel, en onrustig in mij. Vestig je hoop op God, eens zal ik Hem weer loven, mijn God, die mij ziet en redt

Als je eenmaal vanuit het zonlicht terugkijkt, zul je zien dat juist de donkerste nachten je gevormd hebben. Onze donkere nachten maken ons gevoelig voor het lijden van anderen. Niet om hen te veroordelen, maar om naast hen te staan. Hen vast te houden. Met hen te waken.

Een kaarsvlam in de nacht

Na een lunch op het station van Brugge stap ik in de trein naar Antwerpen. Tegenover me zit een jong stel met een hond. Het dier heeft een blauw en een bruin oog, en kijkt me aan. Ik glimlach, en voel dat de hond voor hen meer is dan een huisdier – een kindje bijna. De hond kwispelt vriendelijk, en zij glimlachen terug. Kleine verbindingen. Lichtpuntjes.

Onze donkere nachten maken ons gevoelig voor het lijden van anderen

Later die dag ontvang ik een bericht van de vriend die het even niet meer zag zitten. Hij schrijft: “De nacht was de donkerste van mijn leven. Maar vanmorgen is de zon weer opgekomen.”

En ik weet: hij bedankt me niet zozeer voor mijn woorden, maar voor mijn aanwezigheid. Dat ik hem echt wilde hóren – niet alleen de woorden, maar de roep van zijn ziel tussen de regels door. Het verschil zat niet in de Bijbelteksten die ik stuurde, maar in het feit dat ik bereid was een nacht met hem te waken. Om een kaarsvlam te zijn in zijn duisternis.

En dat kon ik… omdat ik maar al te goed weet hoe zwart de nacht kan zijn.

Wij zijn aan elkaar gegeven

Als het nieuws je moed ondermijnt, als je even geen lichtpuntjes meer ziet: weet dan: wij mensen zijn aan elkaar gegeven. Niet om elkaar te oordelen, maar om elkaar te herinneren aan wat we dreigden te vergeten:

Aan dromen die zijn uitgedoofd.
Aan de moed die in je schoenen zonk.
Aan de zon die achter de wolken wacht.

En wees niet bang om zelf dat vlammetje te zijn. Voor jezelf. Voor een ander. Want hoe donker de nacht ook is: ooit komt het licht weer op.

Love & take care,

Kelly 🤍