Lieve mensen,
Wat leven we in bijzondere tijden. Tijden waarin de hardste stemmen vaak het luidst klinken. Waarin nuance steeds vaker verloren lijkt te gaan en de verbinding tussen mensen onder druk komt te staan.
We zien het in het nieuws, op sociale media, en soms ook in onze eigen gemeenschappen. Polarisatie lijkt overal te zijn, en de roep om eenheid klinkt maar zelden. Toch mogen gelovigen weten dat God ons roept tot een ander soort leven – een leven waarin wij elkaar vasthouden, juist wanneer het moeilijk wordt. Een leven waarin wij niet wegkijken, maar naar elkaar toegaan. Een leven waarin wij mogen ontdekken dat verschillen geen bedreiging zijn, maar een kans.
Waarom voelen we dan toch zo vaak die druk om partij te kiezen, om tegen iemand te zijn in plaats van met iemand te zijn? Waarom lijkt het alsof de wereld steeds verder in fragmenten uiteenvalt? Er zijn veel antwoorden op deze vragen, maar vandaag wil ik drie belangrijke oorzaken noemen die ons op dit moment verdelen.
De kracht van verandering
De eerste oorzaak van de huidige verdeeldheid is dat onze samenleving razendsnel verandert. Technologie, klimaatverandering, sociale structuren – alles lijkt in beweging. Voor voelt het daardoor alsof ze de grip op hun leven verliezen. In die verwarring zoeken mensen naar stabiliteit, naar duidelijke antwoorden en naar richting. Dat kan ons vatbaar maken voor leiders die zwart-witdenken promoten en de illusie verkopen van eenvoud en veiligheid. We klampen ons misschien vast aan eenvoudige oplossingen, omdat de wereld om ons heen te complex aanvoelt. Maar zwart-witdenken maakt ons blind voor de rijke schakeringen van het leven – voor de grijstinten waarin nuance, begrip en groei juist te vinden zijn.
Het ego en zelfpromotie
De tweede oorzaak van verdeeldheid is de groei van het ego. In onze moderne cultuur wordt individualisme vaak gezien als het hoogste goed. We moeten onszelf profileren, zichtbaar maken, succesvol zijn. Sociale media versterken dat: het gaat erom wie de meeste likes scoort, wie het meest wordt gezien. “Kijk naar mij, zie mij, hoor mij,” lijkt de boodschap te zijn van onze tijd. Maar in die zelfpromotie verliezen we soms de ander uit het oog. We vergeten dat onze kracht niet ligt in één individu, maar in hoe wij samen bouwen aan iets groters dan wijzelf.
De filterbubbels van onze tijd
De derde oorzaak van verdeeldheid ligt in de werking van algoritmes en media. Die versterken onze natuurlijke neiging om bevestiging te zoeken. We worden gevoed met berichten die aansluiten bij wat we al denken, bij wat we al vinden. Hierdoor worden onze standpunten scherper en eenzijdiger, en verliezen we het vermogen om naar een ander te luisteren. De filterbubbels waarin we leven maken dat we geloven dat onze waarheid de enige waarheid is. Maar Christus leert ons iets anders: dat waarheid niet in isolatie wordt gevonden, maar in relatie. Niet door één stem te verheffen, maar door samen te luisteren naar wat God ons wil zeggen.
Een ander perspectief: het lichaam van Christus
Jawel, het kan ook anders! In zijn eerste brief aan de Korinthiërs reikt de apostel Paulus ons een krachtige metafoor aan om over onze verdeeldheid heen te kijken. Hij schrijft over het lichaam van Christus (1 Kor. 12:12-27):
Zoals het lichaam een eenheid is, hoewel het uit vele delen bestaat, zo is het ook met Christus. Wij allen – Joden en Grieken, slaven en vrije mensen – zijn door één Geest gedoopt tot één lichaam, en wij allen zijn doordrenkt van die ene Geest. Het lichaam bestaat niet uit één deel, maar uit vele.
Wat een prachtige woorden zijn dat! Paulus nodigt ons uit om onszelf en elkaar te zien als leden van hetzelfde lichaam. Elk van ons heeft een unieke rol, een unieke gave, en juist die diversiteit maakt het lichaam compleet. De hand kan niet zeggen tegen de voet: “Ik heb je niet nodig.” Het oog kan niet zeggen tegen het oor: “Ik ben belangrijker dan jij.” Elk deel van het lichaam is essentieel, hoe klein of onbeduidend het op het eerste gezicht ook lijkt. Als één deel lijdt, lijden alle delen mee. En als één deel wordt geëerd, delen alle delen in die vreugde.
De kracht van diversiteit
Wat betekent dit concreet voor ons, hier en nu? Het betekent dat wij geroepen worden om anders naar elkaar te kijken. In plaats van de verschillen tussen ons te problematiseren, mogen wij leren om die verschillen juist als een kracht en een aanvulling te zien. Denk aan de voet en de hand. De voet zet stappen, brengt dingen in beweging. De hand pakt aan, voert uit. Zonder de voet komt de hand nergens, en zonder de hand blijft de voet zonder doel. Of denk aan het oog en het oor. Het oog ziet wat er gebeurt, kijkt vooruit, heeft visie. Het oor luistert naar wat gezegd en verzwegen wordt. Samen maken zij verbinding mogelijk.
En wat te denken van het hart? Vaak vergeten wij hoe belangrijk het hart is in het lichaam. Het hart pompt bloed door het volledige lichaam, geeft leven, brengt zuurstof naar elke cel. Het hart staat symbool voor liefde, compassie, en betrokkenheid. Zonder hart zou het lichaam sterven. Misschien voelen sommigen zich vandaag het hart van hun gemeenschap – degene die de verbinding zoekt, die liefde brengt waar afstand is. Wat een waardevolle taak is dat! Maar ook het hart kan niet zonder de andere delen van het lichaam.
Uitnodiging tot verbinding
Lieve mensen, in een wereld die ons steeds verder uit elkaar probeert te drijven, worden wij geroepen om een radicale positie te kiezen: die van verbinding. We worden uitgenodigd tot het zoeken van elkaar, juist als dat moeilijk is. Tot het waarderen van verschillen, juist als die ons ongemakkelijk maken. Wij zijn het lichaam van Christus. En dat betekent dat wij geroepen zijn om voor elkaar te zorgen, om samen eenheid te vormen in al onze diversiteit.
Maar hoe doen we dat? Hoe bouwen we aan gemeenschappen waarin iedereen zich gezien en gewaardeerd voelt? Ik geloof dat het begint met luisteren. Echt luisteren. Niet om te reageren, maar om te begrijpen. Om te horen wat de ander beweegt, wat de ander nodig heeft. Het betekent ook dat we bereid moeten zijn om onze eigen zekerheden los te laten. Om onszelf kwetsbaar op te stellen. En het betekent dat we ons laten leiden door de Geest, die ons telkens opnieuw laat zien hoe wij kunnen groeien in liefde.
Een uitnodig voor ons allen
Vandaag daag ik jullie uit om na te denken over jullie plek in het lichaam van Christus. Wat is jouw rol? Ben jij een hand, een voet, een oog, een oor? Of misschien voel jij je soms een deel van het lichaam dat vergeten wordt, dat onbelangrijk lijkt. Maar weet dat er in Gods ogen geen onbelangrijke delen zijn. Jij bent nodig. Jouw stem, jouw aanwezigheid, jouw gaven maken het lichaam compleet.
En ik daag ons allemaal uit om te kijken naar hoe wij omgaan met verschillen. Zijn wij bereid om het gesprek aan te gaan met mensen die anders denken? Zijn wij bereid om onze eigen vooroordelen onder de loep te nemen? Zijn wij bereid om te investeren in relaties die soms moeite kosten, maar die ons uiteindelijk dichter bij God en elkaar brengen?
Slotwoorden
Lieve mensen, laat ons een gemeenschap zijn die eenheid zoekt in diversiteit. Laten wij het lichaam van Christus zijn in een wereld die zo vaak verdeeld is. Laten wij elkaar vasthouden, juist als het moeilijk wordt. Want samen staan wij sterker. Samen kunnen wij het licht van Christus laten schijnen in een donkere wereld. Samen kunnen wij bouwen aan een toekomst vol hoop, liefde en verbondenheid. Amen.
Dit is de preek van Kelly Keasberry op zondag 26 januari 2025 in de Protestantse Gemeente De Verbinding in Breskens, ter afsluiting van de Gebedweek van Eenheid onder Christenen.
Geef een reactie